Uyku Bozukluğu Nedir? Belirtileri Nelerdir? Uykusuzluk Nedenleri

uyku bozukluğu nedir belirtileri nelerdir uykusuzluk nedenleri
uyku bozukluğu nedir belirtileri nelerdir uykusuzluk nedenleri

Uyku Bozukluğu Nedir?

Hemen hemen herkesin başına gelebilen bir sağlık problemidir uykusuzluk. Uyku yaşam faaliyetlerinin sağlıklı bir şekilde devam etmesi için çok önemlidir. İnsanlar hem fiziksel açıdan hem de psikolojik açıdan dinlenmek için uyumak zorundadır. Bu nedenle uyku düzeninin bozulması hem bedensel hem de psikolojik açıdan birçok soruna sebep olmaktadır. Yaşam kalitesini ve insan ilişkilerini olumsuz yönde etkilediği için uykusuzluk nedir sorusu önem kazanmaktadır. Bu nedenle konuyu derinlemesine inceledik. Yazımızı uyku bozukluğu türleri, uyku bozukluğu nedenleri, uyku bozukluğu tedavisi, uyku bozukluğu için çözüm önerileri gibi başlıklara ayırdık. Faydalı olması dileğiyle…

Uykusuzluk Belirtileri Nelerdir?

"<yoastmark

Uyku bozukluğu bir sağlık sorunudur ve tedavi edilmediği takdirde kişinin hayatını olumsuz yönde etkileyecektir. Dolayısıyla aşağıda maddeler halinde sıraladığımız belirtileri kendiniz de görüyorsanız profesyonel yardım almanızı tavsiye ederiz.

  • Uykusuzluğun en yaygın belirtisi geceleri uyumakta zorlanmaktır. Sabahları erken kalkıyor ancak geceleri uykuya dalmakta zorlanıyorsanız bu durum uykusuzluk belirtisi olabilir.
  • Güç bela uykuya daldınız ancak geceleri çok sık uykudan uyanıyorsanız uykusuzluk belirtisi olabilir. Burada dikkat edilmesi gereke nokta dış etmenlere bağlı uyanma olmamasıdır. Örneğin, komşunuz gece yarısı çok gürültü yaptığı için uyanıyorsanız bu bir belirti sayılamaz.
  • Her gece yatağa girdiğinizde uyuyamayacağım endişesini taşıyorsanız ve bunu aşamadıysanız doktor yardımı alabilirsiniz.
  • Uyusanız bile derin uykuya geçemeyip sabahları sürekli yorgun uyanıyorsanız bir belirti sayılabilir.
  • Gündüzler saatlerinde bitkin ve uykulu bir haliniz var ise sürekli baş ağrıları yaşıyorsanız ciddi belirtiler gösteriyorsunuz demektir.

Temizlik Hastalığı Nedir?

  • Dikkat dağınıklığı yaşıyorsanız işlerinize odaklanmakta güçlük yaşıyorsanız
  • Unutkanlık yaşıyorsanız
  • Sık sık sakarlıklar yapmaya başladıysanız
  • Son olarak agresif, depresif bir ruh hali içindeyseniz uykusuzluk belirtileri gösteriyorsunuz demektir.

Uyku Bozukluğu Türleri

Yaklaşık 85 çeşit uyku bozukluğu türleri vardır. Ancak en çok bilinen ve insanlar arasında yaygın olarak karşılaşılan 10 uyku bozukluğu türünü sizler için araştırdık.

  • Uyku apnesi
uyku apnesi
uyku apnesi

En yaygın olarak görülen uyku bozukluğu türüdür. Uyku apnesi olan kişilerde görülen en büyük belirti, uykuda sırasında solunumun tamamen durmasıdır. İleri seviyede uyku apnesi rahatsızlığında düzensiz kalp atışı yaşanması, beyne oksijen gitmemesi ve hatta ölüm ile sonuçlanan semptomlar görülebilmektedir. Uyku apnesi teşhisi için mutlaka bir uyku uzmanına danışılmalıdır. Kilo vermek, yan yatmak, ameliyat olmak, solunum makinesi ile uyumak, ilaç kullanmak gibi uygulamalar ile tedavi şansı vardır.

  • İnsomnia
insomnia nedir
insomnia nedir

Diğer bir deyişle uyuyamama hastalığı. Gözlerini birkaç dakikadan daha uzun süre kapalı tutamama sorunudur. Bu hastalığa sahip insanlar arasında ciddi sağlık sorunları görülebilmektedir. Protein şeklinin bozularak beyin yapısına zarar vermesi ile gelişen insomnia hastalığı genelde 3 ay ve 7 yıl arasında sürmesi durumunda ölüm ile sonuçlanan vakalara yol açabilmektedir. İleriki seviyelerine halüsinasyonlar ve çift görme gibi şikâyetler artmaktadır. Bu hastalığın tedavisinde kullanılan en etkili yöntemlerin davranış terapisi ve ilaç tedavisi olduğu bilinmektedir.

  • Seksomnia

Kişinin uyku esnasında uyanarak partnerini istemli ya da istemsiz sekse zorlamasıdır. Normalde yapmayacağı şeyleri yapacak kadar ileri gidip sabah olduğunda ise hiçbir şeyi hatırlamaması durumudur. Aşırı uykusuzluk, stres ve madde bağımlılığı seksomnia uyku bozukluğunun görülme sıklığını arttırır. Doktora başvurularak ilaç tedavisi ile seksomnia uyku bozukluğu kontrol altına alınabilmektedir.

  • REM Uyku Bozukluğu

REM bozukluğu olan insanlar rüyalarında yaptıklarını o esnada yatakta yaparlar. Genellikle sabaha karşı görülmektedir. En yaygın karşılaşılan rüya temaları ise yumruk atma, kavga etme, kovalanma ve uçurumdan düşme gibi konuları içermektedir. REM uyku bozukluğu kas gevşetici ilaçlar ile tedavi edilebilmektedir. Gerek olduğunda doktor tavsiyesi ile melatonin ve antidepresan ilaç kullanımı da tedavi için söz konusudur. Özellikle üstünde önemle durulan bir konuda şudur: REM uyku bozukluğu olan kişinin iyileşme sürecini geçirene kadar uyurken kesici aletleri yanında bulundurmaması ve mümkünse yalnız başına uyuması gerekmektedir.

  • Gece Terörleri

Genelde çocuklarda rastlanan gece terörleri, nadiren de olsa yetişkinlerde görülmektedir. Uykuya daldıktan 3 – 4 saat sonra ortaya çıkan gece terörleri, uyku esnasında tuhaf davranışlar ile kendini gösteren bir uyku bozukluğudur. Gece terörü yaşayan kişinin uyku hali devam etmesine rağmen gözleri açıktır. Yüzde solukluk, terleme ve korku hali en dikkat çeken gece terörü bulgularıdır. Bilinçdışı hareketler birkaç dakika devam eder ve sonra kendiliğinden durur. Çocuklarda aşırı strese bağlı olarak çıktığı düşünülen gece terörleri çok uzun sürerse ilaç ile tedavi edilebilmektedir. Ayrıca gece terörünü durdurmak için geç yatmamaya, stresten uzak durmaya ve rahatlatıcı nefes egzersizleri yapmaya dikkat edilmelidir.

  • Narkolepsi

Gün içinde aniden ve farkında olmadan uykuya geçme halidir. Narkoleptik kişilerde uyku süresi birkaç saniye ya da birkaç dakika bile olabilir. Araba sürerken dahi görülebilen çok riskli bir uyku bozukluğudur. Narkolepsi kas kaybına, halüsinasyon görmeye sebep olabilmektedir. Davranış terapisi ve ilaç tedavisi ile narkolepsi tedavisi mümkündür.

  • Uyurgezerlik

İnsanlar arasında en çok bilinen uyurgezerlik uyku bozukluğunun sebebinin ne olduğu tam olarak bilinmemektedir. Uykuda bilinçdışı hareket etme, yataktan kalkma ve yürüme gibi sonucu tehlikeli boyutlara ulaşabilen bir uyku bozukluğu türüdür. Uyurgezer uyku bozuklu yaşayan kişiler uyandığında hiçbir şeyi hatırlamamaktadırlar. Uyurgezerlik tedavisi aşamasında yapılması gereken en önemli şey yatak odasının güvenli hale getirilmesidir. İlerleyen durumlarda ise tıbbi gözlem ve ilaç tedavisi uygulanmaktadır.

  • Uyku Felci
uyku felci
uyku felci

Uykuya dalma esnasında ya da uyanma aşamasında birkaç saniyeliğine de olsa kişinin kesinlikle hareket edememesi, konuşamaması ve nefes alamaması durumudur. Uyku felci hastalığı için sırt üstü yatmamak, egzersiz programı oluşturmak ve uygulamak gerekir. Ayrıca düzenli uyku uyumak yapılması gerekenler arasında en başta yer almaktadır. İlerleyen uyku felci hastalığının tedavisinde davranış terapisi ve ilaç tedavisi uygulanmaktadır.

  • Patlayan Kafa Sendromu

Uyku evreleri arasında geçişler yaşanırken görülür. Kişinin kafasında sanki yüksek sesli bir patlama sesi hissetmesi ile ilgili bir uyku bozukluğu türüdür. Bu hastalığı olan kişiler duydukları ses için bomba patlaması ya da silah patlaması gibi benzetmeler de yapmaktadırlar. Tedavisi için stresi azaltmak, alkol kullanımını bırakmak, uyku düzenine dikkat etmek tavsiye edilir. Patlayan kafa sendromu hastalığının daha ilerlemiş safhalarında ilaç kullanımı gerekli olmaktadır.

  • Uyuyan Güzel Sendromu

Uyku bozukluğu türleri arasında en nadir görülen uyku bozukluğu türüdür. Uyuyan güzel sendromu yaşayan kişilerde 12 saat ile 24 saat arasında değişen uyku sürelerine rağmen uykuya doyamama hali söz konusudur. Tepkisizlik, iletişim kurmada zorluk çekme, dikkat ve odaklanma sorunları, hafıza sorunları, seks ve yeme dürtülerinin artışı… Bu şikâyetler bu hastalığı yaşayan kişilerde görülen en önemli sorunlardır. Doktor kontrolünde uygulanan tedaviler söz konusudur. Uyanık tutucu ilaç tedavisi ile uyuyan güzel sendromu uyku bozukluğunun etkileri hafifletilmeye çalışılmaktadır.

Uykusuzluk Nedenleri Nelerdir?

uykusuzluk nedenleri
uykusuzluk nedenleri

Bu rahatsızlığın nedenlerinin bilinmesi ve iyi tespit edilmesi uyku bozukluğunu ortadan kaldırmak için oldukça önemlidir. En temel uyku bozukluğu nedenleri arasında alkol, nikotin ve kafeinin yoğun kullanımı ilk sıralarda yer almaktadır. Bunun yanı sıra aşırı stres ve gerginlik, çeşitli ilaçların kullanımı, kısa süreli yaşanan uyku düzensizlikleri, psikolojik sorunlar gibi birçok neden sayılabilir… Dilerseniz şimdi uykusuzluk nedenlerini başlıklar altında derinlemesine inceleyelim.

  • Aşırı Alkol, Sigara, Kafein Tüketimi

Kafein uyarıcı bir maddedir. Çay, kahve, kola gibi içeceklerde bolca bulunur. Gece geç saatlerde yüksek oranda kafein içeren içecekler içmek uyku bozukluğu yaratır. Aynı şekilde sigarada bulunan nikotin de uyarıcı maddedir ve uyumayı güçleştirir. Son olarak aşırı alkol tüketiminde kişi zihni bulanıklık yaşasa da derin uykuya dalamaz. Bu da zamanla uyku bozukluğuna neden olur.

  • Psikolojik Sorunlara Bağlı Uykusuzluk

Depresyon, anksiyete bozuklukları ve diğer psikolojik durum bozukluklarında kişilerin uyku kaliteleri düşer. Zamanla bu uykusuzluk halini alabilir. Ayrıca bu tip rahatsızlıkların tedavisinde kullanılan ilaçlar da uykusuzluğa neden olabilir.

  • Uyuşturucu Bağımlılığı

İnsanların hayatlarını cehenneme çeviren bu bağımlılık kişilerde uykusuzluk hastalığının ortaya çıkmasına da neden olabilir.

  • Kronik Rahatsızlıklar

Gece uyku kalitesini düşüren ya da sık sık uyanmayı tetikleyen kronik rahatsızlıklar da uykusuzluğa neden olabilir.

  • Aşırı Stres / Gerginlik

Kişi iş veya özel hayatında sorunlar yaşıyorsa stresle karşı karşıyadır. Bu stres ya da gerginlik hali sürekli devam ettiğinde kişinin uyku kalitesini düşürecektir. Bu kişilerin zamanla uykusuzluk sendromu yaşamaları ihtimal dahilindedir.

  • Uyku Düzensizlikleri

İnsan vücudu saat gibi bir sistem içinde çalışır. Uyku düzeni de bu sistemin parçasıdır. Bu düzeni sürekli değiştirmeye ya da sekteye uğratmaya başladığınızda sorunların baş göstermesi kaçınılmazdır. Uykusuzluk sendromu da bu düzensizlik sonucunda ortaya çıkacak bir faktördür.

  • Beslenme Alışkanlığı

Uzmanlar yatmadan en az üç saat önce yemek yemeyi uygun görmektedir. Kişi eğer gecenin geç saatlerinde beslenmeyi tercih ediyorsa bu bir sorundur. Özellikle kalorisi yüksek besinler tüketme alışkanlığı varsa vücudumuz sindirmekte zorlanacaktır. Bu da türlü sağlık sorunlarına neden olacaktır. Bunlardan biri de uyku bozukluğudur. Uykusuzluk nedenleri arasında bu başlık da önemli yer tutmaktadır.

Uyku Bozukluğu Tedavisi

uyku bozukluğu tedavisi
uyku bozukluğu tedavisi

Pek çok kişinin müzdarip olduğu bir rahatsızlıktır olan uyku bozukluğu… Uyku  bozukluğu tedavisi için uyku bozukluğu yaşadığını düşünen hastanın öncelikle uyku uzmanı tarafından muayene edilmesi sağlanmalıdır. Uyku bozukluğu kesin tanısı için bazen sadece muayene yeterli olmaz. Böyle durumlarda hastaya çeşitli uyku tetkikleri yapılması, uyku bozukluğunun altında yatan sebep hakkında net bilgiler verir. Uyku tetkikleri hastanın evinde ya da uyku merkezlerinde yapılabilmektedir. Hastanın en az bir gece uyku laboratuvarlarında kalarak takip edilmesi sonucu yapılan tetkikler çok önemli bulgular sağlamaktadır. Ayrıca gelişen bilgisayarlı teknolojiler sayesinde uyku merkezlerinde daha kolay ve hızlı bir şekilde uyku tetkikleri yapılabilmektedir.

Uyku Bozukluğu için Çözüm Önerileri

uyku bozukluğu için
uyku bozukluğu için

Söz konusu rahatsızlık çoğu zaman bizim tercihlerimizin sonucudur. Bazı konularda daha özenli davranabilirsek daha sağlıklı yaşamayı tercih edersek uyku bozukluğunu yenmek mümkün olabilir. Uyku bozukluğu için çözüm önerileri dikkate alınır uygulama noktasında ısrarcı olunursa en azından problemler azaltılabilmektedir.  

  • Yatak odasında loş ışık kullanın.
  • Gündüz çok uyku uyumamaya dikkat edin.
  • Akşam yemeğinden en az 3 – 4 saat sonra uyumaya dikkat edin.
  • Akşam yemeğinde hafif beslenin.
  • Spor yapmayı ihmal etmeyin.
  • Bitkisel ve rahatlatıcı çaylar için.
  • Yatağa stresli düşünceler ile girmeyin.
  • Nikotin, alkol ve kafein kullanımını azaltın.
  • Yattığınız odanın ısısını iyi ayarlayın.
  • Sabah aynı saatte kalkmaya ve biyolojik saat oluşturmaya özen gösterin.
  • Gece uykunuz kaçtığınızda 1 bardak su için ve tekrar yatağa dönüp uyumaya çalışın.
  • Yatak odanızın ses yalıtımlı olmasını sağlayın.
  • Uykunuz gelmeden yatağın içine girmeyin.
  • Yatak ve yastık seçimine dikkat edin.
  • Yatmadan önce ılık bir duş alın.
  • Yatak odanızı gözünüzü yormayacak sadelikte ve huzur veren renkler ile dekore edin.
  • Tüm denemelere ve alınan önlemlere rağmen uyku düzeninde düzelme görülmüyorsa en kısa sürede uyku uzmanına danışılması gerektiğini hatırlatmak isteriz.

Uykusuzluk Bir Hastalık Mıdır?

Kişinin durumunu hastalık tanısı koymak için belirtileri iyi değerlendirmek gerekir. Uykusuzluk bir hastalıktır ancak bu teşhis uzman tarafından konmalıdır. Kişinin bu konuda kendine hastalık teşhisi koyması söz konusu olamaz. Dönemsel, çeşitli sebeplere bağlı uykusuzluklar hastalık olarak değerlendirilmemelidir.

Uykusuzluk İçin Hangi Doktora Gidilir?

Eğer uykusuzluk rahatsızlığı ile ilgili ciddi şüpheleriniz var ise doktor yardımı almak en doğrusudur. Uyku bozukluğu tedavisinde herhangi bir ihmal söz konusu olursa olumsuz sonuçlar ortaya çıkar. Dolayısıyla doktor yardımı ihmal edilmemelidir. Bu konuda size yardımcı olacak servis nöroloji polikliniğidir.

Corona Uykusuzluk Yapar mı?

İnsanlık tarihinin en büyük salgınlarından biri olan Corona (covid-19) uykusuzluk sorununa da sebep mi? Uzun zamandır tartışma konusu olan bu duruma Çukurova üniversitesi enfeksiyon hastalıkları bölüm başkanı Prof. Dr. Yeşim Taşova açıklık getirdi.

Bilindiği üzere yüksek ateş, öksürük, eklem ağrıları, baş ağrısı en yaygın corona belirtileriydi. Bilimsel son araştırmalarda virüsle ilgili yeni bulgulara rastlandı. Buna göre coronanın, uykusuzluk başta olmak üzere beyin iltihabı ve menenjite de neden olur.

Uykusuzluk İçin Hangi Dua ?

Allahûmme ğaratin nücûmu, ve hedeêtil  uyûnu, ve ente hayyûn kayyûmün lâ te’hüzüke sînetün ve lâ nevmün, yâ  kayyûmü ehdi leyli ve enîm aynî

Hz peygamber, uykusuzluk çeken sahabelere hep bu duayı tavsiye buyurmuştur. Rivayete göre okuyan sahabeler derin bir uykuya dalmış bir daha asla uykusuzluk çekmemişlerdir.

Önceki İçerik1 Yumurta Kaç Kalori? Haşlanmış Yumurta Kaç Kalori?
Sonraki İçerikSoğan Kokusu Nasıl Geçer? Ağızdaki Eldeki Soğan Kokusu Nasıl Gider?

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.