Uğur Mumcu Kimdir, Hayatı, Aldığı Ödüller

Uğur Mumcu Kimdir, Hayatı, Aldığı Ödüller
Uğur Mumcu Kimdir, Hayatı, Aldığı Ödüller

Uğur Mumcu Kimdir

Uğur Mumcu 1942 yılında Kırşehir’de dünyaya gelen ünlü bir yazar ve gazetecidir. Babası Hakkı bey, annesi Nadire hanım olan Uğur Mumcu’nun ailesi aslen Ankaralıdır. Mumcu babasının görevi nedeniyle Kırşehir’de doğmuştur. Uğur Mumcu kimdir sorusunu daha kapsamlı ele alırsak:

Uğur Mumcu ilköğretimini Ankara’nın Devrim ve Ulubatlı Hasan’da tamamladı. Ortaokul öğrenimini Cumhuriyet Ortaokulu’nda, liseyi de Deneme Lisesi’nde tamamladı. Gazeteci ve yazar Uğur Mumcu 1961 yılında Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi’ne kayıt yaptırarak yüksek öğrenimini burada tamamladı. Tahsilinin yanı sıra okulda sosyal faaliyetlerde bulunan Mumcu ‘Türk Sosyalizmi’ adındaki makalesiyle 1962 yılında “Yunus Nadi Makale Ödülü”nün sahibi oldu. Başarısıyla 1963 yılında okuduğu üniversitenin Öğrenci Derneği Başkanlığına seçildi.

Prof. Dr. Türkan Saylan Kimdir

Uğur Mumcu’nun Hayatı

4 yıllık yüksek öğrenimini avukat olarak 1965 yılında bitiren Mumcu zamanın yön harekâtını başlatan Cemal Reşit Eyüpoğlu’nun hukuk ofisinde Mümtaz Soysal, Doğan Avcıoğlu ve İlhami Soysal’la birlikte avukat olarak çalışma hayatına atıldı. Avukatlığın yanında makaleler yazmaya devam eden Uğur Mumcu, aynı sürecin Haziran ayında çıkarılan “Yön Dergisi”nde; ‘Biz Anayasayı Savunuyoruz. Ya Siz?.’ makalesi yayınlandı. Ses getiren makalesinin ardından 1967 yılında kaleme aldığı ‘Kitap Toplatmak Anayasaya Aykırıdır’ manşetli yazısı “Kim Dergisi”nde neşredildi. Bu makale Uğur Mumcu’ya yazarlık alanında pek çok kapı açtı. Uzun süre Kim Dergisi’nde yazılarının yayınlanmasına neden oldu. Mumcu’nun sağlam bir kalem olduğunu fark eden gazete, dergi ve neşriyatçıların teklifleri üzerine; “Anayasaya Saygı” adlı makalesi dönemin iyi tiraj yapan Akşam Gazetesi’nde yayınlanarak okuyucu kitlesi tarafından beğeni kazandı.

Uğur Mumcu Akşam Gazetesi’nde inceleme yazıları hazırlayarak köşe yazarlığı yaptı. Kısa bir müddet için yabancı il öğrenmek için İngiltere’ye giden Mumcu yabancı dilini geliştirerek İngiltere’den Kim Dergisi ve Akşam Gazetesi’ne yazılar gönderdi. Mumcu’nun Akşam Gazetesi’nde son inceleme yazısı yayınlandı. Kim Dergisi’ne hazırlayıp yazdığı “Yeter Artık Beyler” adındaki makaleyle son buldu. Mumcu aynı yıl içinde yazılarını belirli aralıklarda ‘Türk Solu Dergisi’nde yazmaya devam etti.

Uğur Mumcu Kimdir
Uğur Mumcu Kimdir

Yurtdışından dönen Mumcu 1969 yılında mezun olduğu Ankara Hukuk Fakültesi’nde dönemin İdare Hukuku Profesörü Tahsin Bekir Balta’nın asistanı olarak göreve başladı. Aynı yıl içinde Ankara Barosu’ndan kaydını sildirip avukatlığı bırakan Mumcu, fakültenin çıkardığı dergiye yazmaya başladı. 1969 yılı Uğur Mumcu’nun gazeteciliğe tekrar dönüş yılı oldu. Milliyet Gazetesi’nde inceleme yazılarıyla tekrar gündeme gelen Uğur Mumcu ‘Ant Dergisi’, ‘Cumhuriyet Gazetesi’nde makaleler ve inceleme yazıları yazarak ilgi gören yazarlar arasına girmeyi başardı. Gazete ve dergilerde yazmış olduğu yazıların yanı sıra 1970-1971 yılları arasında Devrim Dergisi’nde makaleler yazdı.

12 Mart 1971 yılında oluşan darbe girişiminde gözaltına alınan Uğur Mumcu, Mamak Askeri Cezaevinde 1 yıl hapis cezasına mahkûm edildi. 7 yıl hüküm giyen Mumcu’nun kararı Yargıtay tarafından bozuldu. 1972 yılında serbest bırakıldı. Serbest kalmasının ardından askerlik görevini yapmak üzere Tuzla Piyade Okulu’na tayin edildi. Burada 3 aylık eğitime tabi tutulan Mumcu, askeri okul yönetimince ‘kötü hal ve düşünce sebeplerinden’ ötürü rütbesi indirilerek  ‘er’ statüsüyle Ağrı’nın Patnos İlçesi’ne gönderildi. Uğur Mumcu 1974 yılında vatani görevini ‘sakıncalı piyade er’ olarak tamamladı ve askerlik görevini burada bitirdi. Terhis olmasının hemen ardından Fakültedeki asistanlık görevinden istifa ederek profesyonel gazeteciliğe başlamış oldu.

Gündemden Düşmedi

1974 yılında kaleme aldığı “Anarşist!..” (bknz: anarşist ne demek) manşetli yazısıyla ‘Yeni Ortam Gazetesi’nde gündeme gelen Mumcu 1 yıl gazetede görevde kaldı. 1975 yılında Cumhuriyet Gazetesi’nde köşe yazarlığına başlayan Uğur Mumcu bir yandan da Anka Haber Ajansı’nda çalışmalarına devam etti. “Suçlular ve Güçlüler” adındaki ilk kitabını aynı yıl içinde yayınlayan Uğur Mumcu çalışma arkadaşı Altan Öymen’le birlikte, Yahya Demirel tarafından dönemin hayli mobilya ihracatı skandalını anlatan “Mobilya Dosyası” adlı kitabını yayınlayarak piyasaya sürdü. 1977 yılından itibaren sadece Cumhuriyet Gazetesi’nin “Gözlem” adlı köşesinde yazmaya devam eden Uğur Mumcu gazetedeki yazarlığını 1991 yılına kadar devam ettirdi. 1978 yılında daha önceden yazmış olduğu ‘Sakıncalı Piyade’ kitabını Rutkay Aziz’le tiyatroya uyarlayarak Ankara sanat Tiyatrosu’nda 700 kere sahnelenmesini sağladı.  

Uğur Mumcu’nun Hayatı

Uğur Mumcu sürekli üreten bir yazar olarak yaşamı boyunca kalemi elinden hiç düşürmeyen bir yazar olarak bilinir. Mumcu şahsına özgün üslubuyla pek çok okur kitlesinin ilgisini çekmeyi başaran yazarlardan biri olmuştur. Yazmak adeta onun hayatının gerçeklerinden biridir. Eserleri ve kitapları geçmişte ne kadar ilgi topluyorsa günümüzde de okunmaya devam etmektedir. Mumcu’nun başlıca eserleri arasında; 1978 yılında kaleme alıp yazdığı “Büyüklerimiz”, 1979 yılında yayınladığı “Çıkmaz Sokak”, 1981 yılında terörizmin silah kaçakçılığıyla olan bağlantısını kamuoyuna bilgilendirmek amacıyla yazdığı “Silah Kaçakçılığı ve Terör” kitabıdır.  

Mumcu’nun çok yönlü taraflarından biri de araştırmacı gazeteciliğinden gelmektedir. Papa’ya suikast teşebbüsünde bulunan Mehmet Ali Ağca’yı inceleyen Mumcu, 1982 yılında ‘Ağca Dosyası’ adı altında bir çalışma hazırlamış ve cezaevinde bulunan Ağca’yla 1983 yılında röportaj yaparak bu çalışmaları tek çatıda birleştirerek ‘Papa-Mafya-Ağca’ adlı kitabı yayınlanmıştır. Otoriteler tarafından Mumcu’nun en başarılı araştırma eserlerinin arasında; “Rabıta” ve “12 Eylül” adlı kitabı bulunmakla birlikte, daha geniş kapsamlı bir araştırma çalışması olan ve 1991 yılında yayınlanan “Kürt-İslam Ayaklanması” adlı kitabı bulunmaktadır. Uğur Mumcu 1992 yılında görev aldığı ünlü kalem, yazar ve çalışanlarla birlikte Cumhuriyet Gazetesi’nden ayrılarak Milliyet Gazetesi’ne transfer oldu, ancak gazetenin yönetim kurulundaki değişimden ötürü aynı yıl içinde tekrar Cumhuriyet Gazetesi’ne dönüş yaptı.

Uğur Mumcu Suikastı ve Cevaplamayan Sorular

Aydın bir gazetecilik kimliği olan Uğur Mumcu, mafya ilişkilerine dokunan kişiliğiyle bilinmeyen gerçekleri göz önüne seren yapıya sahipti. 24 Ocak 1993 tarihinde Ankara’da arabasının içine yerleştirilen bombanın kontağı çevirmesiyle patlaması sonucunda esrarengiz bir cinayetin kurbanı oldu. Bu Uğur Mumcu suikasti halen aydınlığa kavuşmuş değil. Soruşturma dönemin Başsavcısı Nusret Demirel tarafından yürütüldü. Demirel cinayette RDX patlayıcı madde içeren C4 tipi bomba kullanıldığını açıklamıştı. Bu tarz patlayıcı ve bombaların yabancı menşeili terör örgütleri tarafından kullanıldığı belirtilmişti. Aradan 25 yıl gibi bir zaman geçmesine karşın cinayetin failleri bulunamadı.

Uğur Mumcu’nun Aldığı Ödüller

Ölümünden 1 yıl sonra ailesi tarafından “Uğur Mumcu Araştırmacı Gazetecilik Vakfı” kuruldu. Uğur Mumcu yaşamı boyunca eserleri ve yapıtlarıyla sürekli ödül almış gazeteci olarak tarihe geçti. Uğur Mumcu’nun aldığı ödüller içerisinde;

1962  yılında “Türk Sosyalizmi” ile ‘Yunus Nadi Ödülü’, 1979 yılında “Türk Hukuk Kurumu” tarafından ‘Yılın Hukukçusu’ ve “Çağdaş Gazeteciler Derneği” tarafından ‘Yılın Gazetecisi’, 1982 yılında “İstanbul Gazeteciler Derneği” tarafından ‘İnceleme Ödülü’, 1984 ve 1985 yıllarında “Nokta Dergisi” tarafından ‘Yılın Doruktaki Gazetecisi’, 1987 yılında “İstanbul Gazeteciler Derneği” tarafından ‘Güncel Yazılar Ödülü’, 1988 yılında “Sedat Simavi Vakfı” tarafından ‘Kitle Haberleşme ve Gazetecilik Ödülü’, “Ankara Tabipler Odası” tarafından ‘Basın Sağlık Ödülü’, “Boğaziçi Üniversitesi” tarafından ‘En Çok Okunan Gazeteci Ödülü’, 1992 yılında “Ankara Sanat Kurumu” tarafından ‘Onur Ödülü’nün sahibi oldu. Uğur Mumcu’nun ölümünden sonra aldığı ödüller arasında;

“İzmir Gazeteciler Cemiyeti Yönetim Kurulu” tarafından ‘Basın Şehidi Plaketi’, “Orhan Apaydın Demokrasi ve Barış Vakfı” tarafından ‘Gümüş Kupa’, “Gazeteciler Cemiyeti” tarafından ‘Basın Özgürlüğü Ödülü’, “Uluslar arası Lions Yönetim Çevresi 118-T” tarafından ‘Plaket’ ödülleri bulunmaktadır.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here