Şamanizm Nedir, Şamanizm Ne Demek

Şamanizm Nedir, Şamanizm Ne Demek
Şamanizm Nedir, Şamanizm Ne Demek

Farklı inanç sistemlerinden Şamanizm, bugün tüm dünya üzerinde kabul görülen çeşitli dinlerin çıkış noktalarından birisi olarak da tanımlanabilmektedir. M.Ö. 50 binli yıllara kadar uzanan derin geçmişi ile Şamanizm, aynı zamanda Türklerin ilk dini olması ile bilinir. Şamanizm ile ilgili bu kısa bilgilendirmeyi yaptıktan sonra da ”Şamanizm nedir? Şamanizm ne demek?” diye merak edenler için köklü inanç sisteminin ne anlama geldiğinden ve tarihsel gelişimi ile bilinmeyen yönlerinden söz edilebilir.

Şamanizm Ne Demek

‘’Şamanizm ne demek?’’ diyenlere, bu inanç sisteminin ilkel kavimler arasında yaygınlaşan ve insanlar ile ruhlar arasında aracılık yaparak hastalıkları iyileştirdiğine inanılan, şamanları merkez alan bir tür din olduğu söylenebilir. Yine ‘’Şamanizm ne demek?’’ sorusuna başka bir yanıt da şamanizm dini, ata ruhlara ve doğada bulunan varlıklara tapınmaya dayanan bir sistem olduğundan bahsedilebilir.

‘’Şamanizm ne demek?’’ sorusunu yanıtlamaya devam ederken bu inanç sisteminde gökyüzünde bulunan iyilik tanrılarının yanı sıra yeraltında yaşayan kötülük tanrılarının varlığından söz edilebilmektedir. Şamanizm inancında söz konusu iyilik ve kötülük tanrılarının dışında ağaçta, suda, taşta, ateşte, güneşte, ayda, kısacası doğanın farklı birçok unsurunda uyuyan ruhların var olduğu da kabul edilmektedir.

Şamanizm Nedir

‘’Şamanizm nedir?’’ sorusuna yanıt olarak ayrıca bu dinin merkezinde bulunan insanların güneş, su, ateş ve dünya olmak üzere dört farklı ilaha inandıklarından da söz edilebilir. Şamanizm dini mensupları, bahsedilen bu dört ilahın hayatın devamlılığı için gerekli olduğuna inanmaktadır. Bu nedenle Şamanizm inancı taşıyan kişiler, söz konusu kavramlara saygı duymakta, onlara tapmakta ve gelecek kuşaklara aktarabilmek için ellerinden geleni yapmaktadır.

‘’Şamanizm nedir?’’ diyenlere biraz daha detaylı bilgi vermek gerekirse, bu inanç sisteminde ağaçlara, su kaynaklarına ya da taşlara bez bağlamanın dinin takipçisi olan insanlar arasında oldukça yaygın olduğu söylenebilmektedir. Gök tanrıları için beyaz renkli bezler kullanan bu insanlar, yer ve su ruhları için kırmızı, yeraltı ruhları için de siyah bez parçaları ile ritüellerini gerçekleştirmişlerdir. Bu şekilde de Şamanizm takipçileri, istek ve dileklerini tanrılarına iletebildiklerini düşünmüşlerdir.

Şamanizm Ne Demek
Şamanizm Ne Demek

Şamanizm Tarihi Gelişimi

‘’Şamanizm nedir?’’ sorusunu detaylı bir şekilde yanıtladıktan sonra Şamanizm’in tarih içerisindeki gelişiminden de bahsedilebilir. Kuzey Asya ve Orta Asya’da kendini gösteren Şamanizm, daha sonra farklı kıtalarda yaşayan insanlar arasında da kabul görülen bir inanç sistemi haline gelmiştir.

Şamanizm dini doğuş yıllarında Kuzey Asya ve Orta Asya’da yaşamını sürdüren halk, doğaya bazı üstün güçlerin hükmettiğini düşünmüş ve bu güçlerin de yağmur, güneş, fırtına ve kar gibi birçok farklı doğa olayı ile bağlantılı olduklarına inanmıştır. Bu aşamadan sonra ise var olduklarına inandıkları bu güçlere tapınmanın farklı yollarını aramaya başlamıştır. Bu da ilerleyen evrelerde Şamanizm’in bir tür inanç sistemi olarak tarihte yer almasına neden olmuştur.

Şamanizm tarihsel gelişimi konusunda merak içinde olanlara biraz da bundan bahsetmek gerekirse; bu dinin Türkler arasında da ilk kez Orta Asya’da yayılmaya başladığı söylenebilmektedir. Bu nedenle Türklerin ilk inanç kaynaklarından birisi olarak gösterilen Şamanizm, uzun yıllar boyunca bu bölgede varlığını sürdürmesi ile de bilinmektedir. Ancak daha sonra Hacı Ahmet Yesevi ve arkasından gelen farklı Türk büyüklerinin yönlendirmeleri sayesinde Şamanizm destekçisi olan Türkler, İslam dinini yani evrenin tek bir yaratan tarafından yönetildiğine olan inancı Şamanizm yerine kabul etmiştir.

Yine de günümüzde yaşayan birtakım tarihçiler, yaptıkları araştırmalar sonucunda Şamanizm’in aslında Türklerin ilk dini olmadığını ve Türk ırkının Şamanizm’den önce Göktanrı inancına bağlı olduğunu ileri sürmektedir.

Şamanizm Hakkında İlginç Bilgiler

Şamanizm’e merak salan birçok kişi, bu inanç sisteminin derinliklerine indiği zaman farklı ve ilginç detaylar ile karşılaşmaktadır. Buna göre Şamanizm hakkında ilginç bilgiler içinde araştırma içinde olanlara, en önemlileri üzerinden birkaç örneklendirme yapılabilir.

  • Şamanizm’de şamanlık genetik kökenlidir ve kimlerin şaman olabileceği ya da olamayacağı çocukluk çağlarında belirlenir.
  • Şamanizm’de tanrılardan işaret alınması halinde çocukların farklı bir seçeneği kalmamaktadır. Ölmek, delirmek ya da deliliğin sınırlarını aşarak şaman olmak çocuklara sunulan opsiyonlar arasındadır.
  • Şamanlık belirtileri, ilk olarak ergenliğe geçiş döneminde fark edilir. Doğaüstü varlıkları sezme, baş dönmesi hissetme, hem ruhen hem de fiziksel olarak acı çekme, sinirlilik hali, kendini diğer insanlardan soyutlama, sürekli düşünme gibi belirtiler yaşayan çocuklar, eğitime alınmak üzere diğerlerinden ayırt edilir.
  • Şamanların özel güçleri olduğuna inanılır. Bu nedenler şamanlar hastalıkları tedavi edebilir, insanları kutsayabilir ve öldükten sonra geri dirilme olarak da bilinen mistik parçalanmayı gerçekleştirebilir.
Şamanizm Nedir
Şamanizm Nedir
  • Şamanlar, genellikle kadın olur. Erkeklerin ise şaman olması durumunda bile kadın kıyafetleri giydikleri bilinir. Şamanizm dini ritüelleri esnasında giyilen elbiseler ruhani objeler ile doludur ve bu elbiselere manyak ismi verilir.
  • Şamanlık eğitimi alan kişilerde ilk olarak şaman adaylarının benliğinin yok edilmesi gereklidir. Bu nedenle 10 günlük bir sürecin sonunda şaman adaylarının dünya ile olan bütün bağlarını kesmeleri beklenir. Bu eğitimle birlikte adayların eğitimden önce bildikleri her şeyi unutmaları ve sevdiklerinden feragat etmeleri de istenir. Bundan dolayı aynen bir ölünün geçmişinden kopması ve dünyadan ayrılması gibi usta şamanlar da son noktada anılarından tamamen bağımsız bir duruma gelmektedir.
  • Şamanlar, yaklaşık 15 yıl boyunca eğitilir ve bu dönem içerisinde öğretilen her şeyi sorgusuz sualsiz kabul etmeyi öğrenir. Süreç esnasında şaman adaylarının aksaması, savsaklaması veya benzeri sorunlar yaşaması eğitiminin kesilmesine veya tamamen sonlandırılmasına neden olur.
  • Şaman ayinlerinde, ayinin yapılacağı bölgede ilk olarak bir ateş yakılır ve farklı kokulara sahip tütsüler ile ayinin havası değiştirilir. Daha sonra ayin için hazır olan şaman, tütsülerden gelen duman eşliğinde transa geçer ve hıçkırmaya başlar. Bu esnada içtiği bir miktar suyu ise yutmaz ve bir tür çember oluşturacak şekilde farklı 4 köşeye tükürür. Daha sonra ateşin sönmesini bekler ve davul eşliğinde şarkılar söyleyerek ayinini tamamlar.
  • Şamanlar, nadiren de olsa ritüelleri esnasında transa geçebilmek için uyuşturucu özelliği bulunan bitki ya da farklı el yapımı ilaçlara başvurabilir.
  • Şamanizm dini mensubu ölen kişilerin konuldukları tabut türevi nesneler, ölülerin hayattayken yaşamlarını sürdürdükleri yerlerin çevresinde gezdirilir. Bu sayede ölülerin bu yerleri unutmaları ve geri gelerek yaşayanları rahatsız etmeden öteki dünyaya göç edebilmeleri beklenir. Bu gelenek, günümüzde halen Karadeniz’de yaygın olarak görülmesi nedeniyle de Şamanizm hakkında ilginç bilgiler arasında en ilgi çekenlerinden birisidir.

3 YORUMLAR

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here