Şadırvan Ne Demek, Şadırvan Nedir

Şadırvan Ne Demek, Şadırvan Nedir
Şadırvan Ne Demek, Şadırvan Nedir

Şadırvan ülkemizde yaşayan bir çok kişinin sıkça görebileceği, Türk İslam mimarisinin önemli yapılarından biridir. Bu yapıların tam anlamının ne olduğunu ve genel hatları ile şadırvan nedir merak ediyorsanız, aklınıza takılabilecek her türlü sorunun cevabını yazımız da bulabilirsiniz.

Şadırvan Nedir

Farsça kökenli bir kelime olan şadırvan, camilerde ve medreselerde abdest almak isteyenlerin ihtiyaçlarını karşılaması amacı ile üretilmiş yapılardır. Şadırvanların üzerleri kubbeli veya açık su haznesi şeklindedir. Şadırvanların çevrelerinde çok sayıda oturacak yer ve çeşme bulunmaktadır. Çoğunlukla mermer ile inşa edilen bu yapıların duvarları kare, çokgen ya da daire şeklinde tasarlanmaktadır.

Şadırvanların Özellikleri

Abdesti olmayan ya da abdesti bozulan kişilerin kolaylıkla abdest alabilecekleri bir yer olan şadırvanlar, bünyelerinde bir takım özellikler barındırmaktadır. Şadırvanların üstünde genellikle çadır şeklini andıran bir kubbenin bulunmasının asıl amacı sadece görsel bir güzellik katmak değildir. Bu kubbeler sayesinde abdest alanların yağmur ya da güneş gibi çeşitli hava koşullarından olumsuz yönde etkilenmemeleri amaçlanmıştır. Bu nedenle şadırvanların kubbeleri dışarı taşacak şekilde tasarlanmaktadır.

Şadırvanlardaki suyun toplandığı havuz şeklindeki alanda biriken suyun kirlenmemesi için ise bu alan mermer taşlarla ya da demir parmaklıklarla korunmaktadır. Abdest alınırken suyun sıçramaması amacıyla ise havuzun etrafında derin yalaklar yapılmaktadır. Üstelik şadırvaların oturaklarının yere sabit olması da abdets almayı oldukça kolaylaştırmaktadır.

Şadırvan Nedir
Şadırvan Nedir

Şadırvan İlk Ne Zaman Yapıldı

İlk şadırvan 542 yılında Musul Ulu camisinin avlusuna yaptırılmıştır. Mermer taşlar ile inşa edilen bu yapı, Selçuklular zamanında yaşayan Atabeylerden I. Seyfeddin Gazi tarafından inşa ettirilmiştir. Şadırvanın ilk yapılış amacı sadece camilere güzellik katmasıdır. Osmanlı zamanın da şadırvanlar, en üstün özelliklere sahip olacak hale getirelerek son halini almıştır.

Üstelik Osmanlılar tarafından yaptırılan şadırvanlar sadece bir süs havuzu olmaktan çıkarak abdest alma özelliği ile inşa edilmeye başlanmıştır. Daha sonraları bütün İslam dünyasına yayılan bir yapıt haline gelen şadırvanlar, bulundukları coğrafyaların kültürüne ve geleneksel mimarisine göre farklı özellikler göstermektedir. Osmanlı mimarisindeki ilk şadırvan ise İstanbul Fatih cami avlusuna 875 yılında yapılan şadırvandır. Osmanlı mimarisi ile inşa edilen ilk şadırvan olan bu yapının duvarları sekizgen olarak tasarlanmıştır ve kubbesini de sekiz sütun taşımaktadır.

Türkiye’deki En Meşhur Şadırvanlar

Türk İslam mimarisinde önemli bir yere sahip olan şadırvanların Anadolu da bir çok güzel örneği bulunmaktadır. Osmanlı zamanından kalma şadırvanlar oymacılık, mermer işciliği ve hat sanatının birleşimi ile inşa edilerek, eşsiz sanat eserleri olarak bizlere miras kalmışlardır. Konya Mevlana dergahı avlusunda bulunan yapı, Sivastaki Gök medrese şadırvanı, Fatih camisinin avlusunda bulunan şadırvan ve Edirne Selimiye camisinin avlusundaki yapı günümüzde Türkiye sınırları içerisinde yer alan en meşhur şadırvanlar arasında yer almaktadırlar.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here

CAPTCHA


This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.