Pnömotoraks Nedir, Belirtileri Nelerdir, Tedavisi Nasıl Yapılır?

pnömotoraks nedir, belirtileri nelerdir, tedavisi nasıl yapılır?
pnömotoraks nedir, belirtileri nelerdir, tedavisi nasıl yapılır?

Bir akciğer rahatsızlığı olan Pnömotoraks, kendi kendine gelişebildiği gibi ciğer yaralanmalarına, kronik ciğer rahatsızlıklarına bağlı olarak da ortaya çıkabilir. Son dönemlerde yapılan birçok araştırma sonucu, sigara bağımlılığının da bu rahatsızlığa yol açtığını göstermektedir. Akciğer yüzeyindeki hava keseciklerinin patlaması sonucu ciğerlerin kısmi olarak çökmesi olarak tanımlayabileceğimiz bu rahatsızlığın belirtileri görüldüğünde vakit kaybetmeden doktora başvurmak gerekir. Bu sebeple yazımızda size yol göstermesi için pnömotoraks nedir, belirtileri nelerdir, tedavisi nasıl yapılır, gibi en çok merak edilen konulara değindik. Yazıyı dikkatle okunmanızı, kendinizde belirti görmeniz durumda en kısa zamanda uzman yardımı almanızı tavsiye ederiz.

Konu Başlıkları

Pnömotoraks Nedir

pnömotoraks nedir?
pnömotoraks nedir?

Anlaşılması oldukça güç olan bu rahatsızlığın belirtilerine geçmeden önce pnömotoraks nedir, sorusunu cevaplamak gerekir. Bu sayede pnömotoraks belirtilerini daha anlaşılır kılmış oluruz. Pnömotoraks, iç ve dış akciğer plevra yaprakları arasına hava girmesi sonucu oluşan bir rahatsızlıktır. Bunun sonucu olarak da ciğerlerde kısmi çökme ya da sönmeler oluşur.

Koah Hastalığı Nedir?

Pnömotoraks belli bir yaş grubunu seçmez. Dolayısıyla her yaşta görülme ihtimali söz konusudur. Erken fark edilmesi durumunda tedavisi daha kolaydır. Bununla beraber ilerlemesi durumda, plevral boşluklarda hava sıkışır. Böylece iki akciğerin de tamamen çökmesine neden olur. Erken teşhisde hem hayati tehlike yaratmayan hem de tedavisi daha kolay olan bu hastalık, ileri evrelerde kişinin sağlığını tehdit eder. Hangi aşamada olursa olsun hemen tedavisine başlamak gerekir. Aksi halde kardiyovasküler yetmezliğe bağlı şoka yol açar. Hatta can kaybına dahi yol açabilir.

Pnömotoraks Çeşitleri Nelerdir

Daha önce belirttiğimiz üzere bu hastalık kendiliğinden gelişebileceği gibi birçok nedene bağlı olarak da ortaya çıkabilir. Dolayısıyla 4 tip pnömotorakstan bahsetmek mümkündür. Şimdi pnömotoraks çeşitleri nelerdir, birlikte inceleyelim.

Spontan Pnömotoraks

Kendiliğinden veya herhangi bir nedene bağlı olmadan ortaya çıkan bir pnömotoraks türüdür.  Spontan pnömotoraksa genellikle 18-35 yaş aralığında zayıf ve uzun erkeklerde rastlamaktayız. Ayrıca dağ sporlarıyla ilgilenenlerde spontan pnömotoraksa rastlama sıklığı, dağ sporları ile ilgilenmeyenlere oranla daha yüksektir.

Sekonder Pnömotoraks (Pulmonolog)

Akciğer hastalıklarına bağlı gelişen türüdür. Sekonder Pnömotoraks, özellikle kronik bronşit ya da KOAH gibi kronik akciğer hastalıklarına sahip kişilerde rastlanır. Ayrıca bağ dokusu rahatsızlıkları ve akciğer kanseri gibi hastalıklar da neden olmaktadır.

Travmatik Pnömotoraks

Çeşitli sebeplerle göğüs yaralanmalarına bağlı olarak gelişir. Travmatik pnömotoraksın en önemli sebebi akciğerlerin doğrudan delici veya kesici aletle zarar görmesidir.

Tansiyon Pnömotoraks veya Valf Pnömotoraks

Mutlaka tedavi gerektiren aksi takdirde kişinin hayatını tehdit eden bir pnömotoraks türüdür. Tansiyon pnömotoraksta, plevral boşluk içerdeki hava, tahliye olmadığı için gittikçe dolmaya başlar. Sıkışan hava ile birlikte akciğerler risk altına girer. Acil tedavi söz konusu olmaz ise akciğerler sönmeye başlar. Aynı zamanda şıkışan hava kabarcıkları kalbi baskılar. Dolayısıyla da kalp, kan dolaşımını yapmakta zorlanmaya başlar.

Pnömotoraksın hangi türü olursa olsun, erken teşhis ile tedavi olmak mümkündür. Ancak kişi ihmal ederse ciddi sağlık sorunları yaşaması söz konusu olur. Bununla birlikte bazı pnömotoraks vakaları tedavi gerektirmez, kendiliğinden iyileşir. Elbette buna siz değil, doktorunuz karar vermelidir.

Pnömotoraks Belirtileri Nelerdir?

pnömotoraks belirtileri nelerdir?
pnömotoraks belirtileri nelerdir?

Diğer adı akciğer sönmesi olan Pnömotoraks, erken teşhis ile kısa zamanda tedavi edilmektedir. İhmal etmeniz durumunda hem tedavi süresini uzatmış hem de akciğerlerinize daha fazla zarara vermiş olursunuz. Ancak pnömotoraks belirtilerini görmek kolay değildir. Özellikle ağır olmayan vakalarda neredeyse hiçbir belirti göstermez. Hafif bir öksürük dışında başka bir belirti görmek bazen imkansızdır. Bu sebeple pnömotoraks belirtileri nelerdir, diye araştırdık. Sizler için detaylı bir yazı hazırladık. Dikkatle okumanızı tavsiye ederiz.

Pnömotoraks, hafif vakalarda belirti göstermediği gibi tedavi de gerektirmez. Ancak ağırlaşması durumunda, kişi ciddi solunum problemleri ile karşı karşıya kalır. İç ve dış plevra yaprakları arası dediğimiz boşlukta ne kadar çok hava sıkışırsa, nefes darlığı da o kadar şiddetli olur. Öyle ki kişi boğulma hissi yaşar. Nefes darlığının yanı sıra bazı vakalarda artan şiddette kuru öksürüğe de rastlarız. Nefes darlığından dolayı kişi sık sık nefes alır ve nefes alırken akciğerlerde çekilme hisseder. Bazı vakalarda göğüste de bir baskı hissi oluştuğu görülmüştür. Cilt genellikle soluk ve mavimsi bir renk alır.

Pnömotoraks ilerlemiş ise akciğerlerin kısmi yada tamamen çökmesine neden olur. Böyle bir durumda hasta çok şiddetli ağrı hisseder. Bu ağrı vücudun birçok bölgesine (genellikle omuz, kol, sırt veya mideye) yayılır.

Özellikle tansiyon pnömotoraks oldukça tehlikeli bir rahatsızlıktır. Dolayısıyla da belirtilerini iyi okumak gerekir. Bu sebeple tansiyon pnömotoraks belirtilerini ayrı başlık altında irdelemek gerekir.

Tansiyon Pnömotoraks Belirtileri Nelerdir?

Akciğer sönmesi türleri arasında en riskli olan tansiyon pnömotoraksı, kapak etkisine bağlı olarak plevral boşluktaki hava basıncının hızla artmasıdır. Bu sebeple de hızla kötüleşen semptomlara neden olmaktadır. Tansiyon pnömotoraks belirtileri nelerdir, diye baktığımız ise şu maddeleri sıralayabiliriz:

  • Çok hızlı artan nefes darlığı
  • Kalp atış hızında anormal yükseliş
  • Kan basıncında düşüş
  • Akciğer yetmezliği veya şok riski taşıyan damarlarda kan tıkanıklığı mevcuttur.

Pnömotoraks Nedenleri

Akciğer sönmesi veya pnömotoraksın temel nedeni, solunum havasının akciğer içine değil de zar yaprakları arasına dolması ya da hapsolmasıdır. Bu alana tıp dilinde plevral boşluk denir. Normal şartlar altında bu bölgede bir negatif basınç vardır. Bu sayede akciğerler genişler. Bu boşluğa hava dolarsa negatif basınç kaybolur ve akciğerler genişlemekte zorlanır. Diğer bir deyişle akciğerler söner. Ancak akciğer sönmesinin gerçekleşmesi birçok nedene bağlı olabilir. Bu sebeple pnömotoraks nedenleri havanın plevral boşluğa nasıl girdiğine göre 3 ayrı başlıkta incelemek gerekir.

  • Spontan Pnömotoraksın Nedenleri

Bu konuda henüz kesin bir neden bulunmuş değildir. Spontan pnömotoraksın nedenleri arasında akciğer zarının yakınında patlayan alveollerden, plevral boşluğa giren havanın sorumlu olduğu en kuvvetli ihtimaldir. Doktorlar ayrıca kapalı bir pnömotorakstan şüphelenirler.

KOAH, amfizem, tüberküloz, bronşit, astım gibi akciğer hastalıkları ve diğer akciğer enfeksiyonları, akciğer dokusunun ve alveollerin tahrişi ile doğrudan ilişkilidir. Saydığımız bu hastalıklardan birine eşlik eden bir pnömotoraks söz konusu ise doktorlar ikincil bir spontan pnömotorakstan veya semptomatik pnömotorakstan bahsederler.

  • Travmatik Pnömotoraksın Nedeni

Darbeye bağlı akciğer sönmesi veya travmatik pnömotoraks, yaralanmalara bağlı ortaya çıkan bir durumdur. Travmatik pnömotoraksın nedenine iç akciğer zarının göğüs veya sırttan zedelendiği kesici alet yaralanmaları iyi bir örnektir. Bununla beraber kalp masajı sırasında kırılan kaburga kemiklerinin akciğere batması, uzun akupunktur iğnelerinin çok derine inmesi veya bir merkezi venöz girişini yanlış yerleştirme de travmatik bir pnömotoraksa neden olabilir.

  • Tansiyon Pnömotoraksın Nedeni

Akciğerlerde genişlemeyi mümkün kılmak için dış ortama göre negatif bir basınç söz konusudur. Göğüs veya akciğerlerde meydana gelen bazı yaralanmalarda, bir valf mekanizması nefes alış verişte plevral boşluğa daha fazla hava girmesine izin verir. Ancak içeri giren hava oradan çıkamaz. Dolayısıyla aşırı basınç oluşur. Tansiyon Pnömotoraksın nedeni budur.

İçerde biriken hava ne kadar fazla olursa akciğerlerin kalbe uyguladığı baskı da o kadar fazla olur. Böyle durumlarda tıkalı boyun damarları, stabil olmayan solunum hareketleri, nefes darlığı ve dolaşım çökmesi ihtimal dahilindedir. Son aşamada ise akciğerler tamamen sıkışabilir ve kalp durabilir. Dolayısıyla zamanında tıbbi müdahele olmazsa bu süreç ölümcüldür.

Pnömotoraks Tanısı

pnomotoraks tanısı
pnomotoraks tanısı

Doktorlar genellikle nefes darlığında basit bir fiziki muayene ile şüpheli pnömotoraks tanısını koyarlar. Bu hastaların göğsüne dokunduğunuzda bazı tipik belirtiler mevcuttur. Akciğerler steteskopla dinlendiğinde pnömotorakstan etkilenen taraf diğer akciğere göre farklılık gösterir. Solunum sırasında çıkan sesler genellikle zayıf görünür veya artık duyulamaz.

Pnömotoraks tanısını doğrulamanın en hızlı ve en kolay yolu ise bir akciğer röntgeni çektirmektir. Bununla beraber özel sonografi cihazları pnömotoraks vakalarını kolaylıkla tespit etmektedir. Travmatik pnömotoraks vakalarında ise bilgisayarlı tomografi görüntüleme yöntemleri sıklıkla kullanılır.

Pnömotoraks Tedavisi Nasıl Yapılır?

"<yoastmark

Hafif düzey akciğer sönmesi veya pnömotoraks vakaları genellikle fark edilmemektedir. Dolayısıyla tedavi olmadan iyileşme ihtimali yüksektir. Bu tür vakalarda plevral boşluktaki küçük hava baloncuklarını kendiliğinden parçalanır. Peki, hangi durumlarda pnömotoraks tedavisi nasıl yapılır, açıklayalım.

Eğer plevral boşluk daha fazla hava birikmiş ise torasik drenaj gerekli olur. Doktor havanın çekileceği plevral boşluğa küçük bir tüp yerleştirir. 8-10 günlük tedavi sonrası akciğere yerleştirdiği tüpü kapatıp çıkarır. Ardından akciğerin fonksiyonlarını yerine getirip getirmediğine bakılır. Eğer tedavi olumlu sonuç vermişse doktor solunum fizyoterapisine başlar. Solunum fizyoterapisi için en yaygın yöntem balon şişirmedir. Böylece zarar görmüş akciğer eski hava kapasitesine ulaşır.

Travmatik pnömotoraks tedavisi için rutin bir uygulama yoktur. Yaralanmanın nasıl ve ne şiddette olduğuna göre doktor uygun bir tedavi seçmektedir.

Pnömotoraks Nasıl Önlenir?

Akciğer sönmesi veya pnömotoraksı önlemenin en iyi yolu akciğerlerinize zarar verecek şeylerden uzak durmaktır. Örneğin, sigarayı bırakmaktır. Pnömotoraks nasıl önlenir, sorusu ile sigara kullanımı doğrudan ilişkilidir. Çünkü pnömotoraks vakalarının yüzde doksanı sigara içenlerde görülür. Solunum yolu hastalığı olan kişiler ise sorun yaşamamak için doktor tavsiyelerine harfiyen uymalıdır.

Önceki İçerikTürk Kahveli Kurabiye Tarifi, Nefis Kurabiye Nasıl Yapılır?
Sonraki İçerikTeraryum Nedir? Teraryum Bakımı Nasıl Yapılır?

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.