Orkide Çiçek Bakımı, Orkide Nasıl Bakılır ve Çoğaltılır

Orkide Çiçek Bakımı, Orkide Nasıl Bakılır ve Çoğaltılır
Orkide Çiçek Bakımı, Orkide Nasıl Bakılır ve Çoğaltılır

Orkide Bakımı

Güzelliğiyle göz zevkine hitap eden orkideler evlerin baş köşesini aldığı gibi, hediye amacıyla da yaygın olarak tercih edilmeye başlandı. Zor bulunan bu bitkinin birçok farklı çeşidi bulunmaktadır ve orkide bakımı, türüne bağlı olarak değişiklik göstermektedir. En sık rastlanılan türü “Phalaenopsis” ‘tir. Mor, pembe, kırmızı ve beyaz renklerde bulunan bu orkide çiçek evde yetiştirmek için uygundur. Ancak orkideyi satın almadan önce orkide nasıl bakılır bilmek gerekir.

Atatürk Çiçeği Bakımı Nasıl Yapılır

Orkide Nasıl Bakılır

Orkide çiçek satın alındıktan sonra ilk yapılması gereken, çiçeğe uygun bir yer bulmaktır. Orkideler aydınlık bir yerde bulunmalıdır fakat bu ortamın direkt güneş ışığı almaması; klimadan, kaloriferlerden, cam ve balkon kapılarından uzak olması gerekir. Işık aldığı yöne doğru eğilen bir bitki olduğu için her hafta saksının yönü değiştirilerek bitkinin diğer tarafının ışık alması sağlanmalıdır. Az ışık aldığı takdirde yeteri kadar beslenemeyeceği için yapraklarında ve çiçeklerinde solma, sararma görülebilir.

Orkide bakımı konusunda dikkat edilmesi gereken en önemli faktörlerden bir tanesi de sulamadır. Haftada iki kez aynı miktarlarda olacak şekilde sulanmalıdır. Musluk suyunun içeriğinde klor ve kireç bulunduğundan, hazır su veya yağmur suyu tercih edilebilir. Kullanılacak su miktarı, bitkinin toprağı her zaman hafif nemli olacak şekilde ayarlanabilir ancak gereğinden fazla sulamak her bitkide olduğu gibi orkideler için de zararlıdır. Bitki sulanmadan önce toprağına dokunarak su ihtiyacı kontrol edilebilir. Şayet hala nemliyse ertesi gün sulamak daha uygun olacaktır.

Sulama akşam saatlerinde yapıldığı takdirde orkide çiçek kurumak için yeterli ışığı bulamayabilir ve bu da çürümeye sebebiyet verir. Bundan dolayı sulama için uygun zaman dilimi sabah saatleridir. Sulama yaptıktan bir süre sonra saksı altlığını kontrol ederek biriken suyu boşaltmakta fayda var. Aksi takdirde bitkinin toprağında koku ve haşere oluşabilir.

Orkide nasıl bakılır sorusunun bir diğer cevabı, ortamın ısısını optimum düzeyde tutmaktır. Orkidelerin canlılıklarını sürdürebilmesi için gerekli olan ısı derecesi bitkinin cinsine göre değişse de, gündüz saatlerinde 20-25°C gece saatlerinde ise 16-17°C uygundur. Yani gece ile gündüz arasında 6-8°C ısı farkı olmalıdır.

Orkideler yüksek neme ihtiyaç duyan bitkilerdir. Haftada iki kez yapılan sulamanın dışında, doğru orkide bakımı için her sabah bitkinin yapraklarına su püskürtülerek nem ihtiyacının giderilmesi sağlanmalıdır.

Orkide Bakımı
Orkide Bakımı

Orkide Nasıl Çoğaltılır

Orkide çoğaltma işlemi için uygulanan başlıca iki yöntem vardır. Bunlardan birincisi vejetatif yöntemler, ikincisi ise tohum kullanımıdır. Peki bu yöntemler kullanılarak orkide nasıl çoğaltılır inceleyelim.

1. Vejetatif Yöntemler

Vejetatif yollarla orkide çoğaltma; ayırma yoluyla, arka ampullerle ve keiki yöntemiyle olmak üzere üç farklı şekilde yapılabilir.

Ayırma ile Çoğaltma

Bu yöntemi kullanabilmek için bitkinin en az sekiz gövdesi bulunmalıdır. Daha az sayıda gövdesi bulunan bitkiler ayrıldığı takdirde bir sonraki dönemde çiçeklenme gerçekleşme ihtimali oldukça azdır. Ayrıca ayırma ile çoğaltma işlemi çiçeklenme bitikten sonra, büyüme dönemine geçmeden önce yapılmalıdır.

Bu işlem için, orkide saksıdan çıkarılarak su yardımıyla kökleri temizlenir. Daha sonra kökleri temiz ve keskin bir bıçakla ikiye ayrılır, bu kökler yeni harçla birlikte çok büyük olmayan bir saksıya dikilir. Bu işlemin ardından orkideler dinlendirilmek amacıyla 7-10 gün gölge ve nemli bir yerde bekletildikten sonra standart bakıma başlanır.

Arka Ampuller ile Çoğaltma

Arka ampul, aktif büyüme sapı (psödobulb) içermeyen kısımlardır. Bu yöntemi kullanabilmek için bitkinin içerdiği büyüme sapı miktarı yeterli olmalıdır. Bu sayede orkidenin üç ya da dört parçaya ayrılması mümkündür.

Bitki ayrılırken dikkat edilmesi gereken en önemli nokta, bir aktif büyüme noktası veya birden çok arka ampul içerecek bölümler halinde ayrılmasıdır. Arka ampuller özel orkide toprağı kullanılarak kökler hava alacak şekilde saksıya dikilmelidir. Arka ampullerin gelişebilmesi için nemli bir ortam sağlanmalı, çürümek üzere olanlar bitkiden ayrılmalıdır.

Keiki Yöntemiyle Çoğaltma

Orkide nasıl çoğaltılır denilince akla ilk gelen cevaplardan biri keiki yöntemidir. Keiki, orkidenin uç kısımlarında oluşan bebek orkidelerdir. Yaklaşık 6 ay içinde oluşan keikiler, yeterli şartlar olmadığında orkideler tarafından üretilirler.

Keiki orkidenin sapından 4-6 cm uzaklıktan, keskin ve temiz bir bıçak yardımıyla ayrılmalıdır. Kökler ılık suda yıkanarak yumuşaması sağlanır. Kullanılacak olan saksı, kök alınan bitkinin saksısından daha küçük boyutlarda olmalıdır. Orkideler için hazırlanmış özel harçlar kullanılmalı ve kökler saksı harcının altına, büyüme noktaları ve kesilen çiçek saplarının ise saksı harcının üstüne gelecek şekilde dikim yapılması gerekmektedir. Bu işlemlerin ardından bitki, sıcaklığı yüksek ve gölge bir yere alınmalıdır.

2. Tohum Kullanımı

Tohum kullanımı hem orkide üretmek hem de çoğaltmak için tercih edilen yöntemlerden biridir. Ancak orkidelerin tohumları çok küçük olduğu için bu yöntem oldukça zordur. Tohumların besin ihtiyaçlarının karşılanabilmesi için laboratuvar koşulları sağlanmalıdır. Besin ihtiyaçları karşılanmadığı takdirde tohumların gelişmesi mümkün değildir.

Orkide Gübreleme

Orkide çiçek sağlıklı büyüyebilmek için yeterince beslenmeye ihtiyaç duyar. Orkideler için özel olarak hazırlanan gübre ayda iki kez kullanılmalıdır. Kış mevsimlerinde ise bu periyot ayda bir olacak şekilde ayarlanabilir. Gübreleme işlemi sırasında dozu dengelemek gerekir. Gübre miktarı fazla geldiği takdirde orkideye hiçbir faydası olmayacağı gibi, zararı da olabilir.

Orkide Toprağı

Orkideler özel olarak hazırlanan topraklara dikilirler. Bu toprağın içerisinde ise, ağaç kabukları, strafor köpükler, odun kömürü kırıntıları, sphagnum yosunu, eğrelti otu, kompost, perlit gibi çeşitli malzemeler vardır. Bu malzemelerin su tutma, drenaj artırma, yavaş ayrışma, humus bulundurma, hava geçirgenliği gibi farklı özellikleri vardır ve bu sayede orkideler için optimum yaşam koşullarını sağlarlar. Saksı harcını orkidenizi satın aldığınız yerden temin edebileceğiniz gibi, kendiniz de hazırlayabilirsiniz. İnce bitki kökleri için küçük tanelerden oluşan harç tercih edildiği takdirde bitki köklerinin nem ihtiyacının karşılanması sağlanabilir. Kalın bitki kökleri için ise iri taneli saksı harcı uygundur.

Orkide Saksısı

Son zamanlarda orkide bakımında şeffaf saksı kullanımı yaygınlaşmaya başlamıştır. Şeffaf saksıların içi göründüğü için uğraşmaya gerek kalmadan hem köklerin gelişimi izlenmekte hem de çürüme veya zararlı böcek olup olmadığı görülebilmektedir. Ayrıca şeffaf saksılar güneş ışığını da geçirdiği için bitkinin fotosentez yapmasını sağlayarak gelişimine katkıda bulunur.

Orkideler çok fazla saksı değişimine ihtiyaç duymaz, ihtiyaç halinde 2-3 yılda bir saksı değiştirilebilir. Eğer genç bir bitkiye sahipseniz, saksı değişimi sırasında yalnızca bir boy daha büyük saksı seçmeniz yeterli olacaktır. Yaşlı bitkiler için ise saksının boyutunu değiştirmeye gerek yoktur, aynı ebatlarda bir saksı tercih edebilirsiniz.

Orkide Nasıl Budanır

Orkidenin yeniden çiçek verebilmesi için budanması gerekir. Budama yapmak için en ideal zaman aralığı çiçeklenme döneminin sonudur.  Budama işleminden önce hem eller hem de kullanılacak makas bakterilerden arınmış olmalıdır. Bunun için ellerinizi yıkamalı ve makası steril bir hale getirmelisiniz. Kuru saplar ve yapraklar gövdeye yakın yerden kesilmelidir ancak bu işlemi yaparken gereken özen gösterilmediği takdirde orkidenin gövdesine zarar gelebilir. Çiçek sapları kesilirken aşağıdan yukarıya doğru çiçek gözleri sayılmalı ve üçüncü gözün yaklaşık 3 cm üstünden kesilmelidir.

1 Yorum

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here

CAPTCHA


This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.