Nitelik ve Nicelik Nedir, Ne Demek

Nitelik ve Nicelik Nedir, Ne Demek
Nitelik ve Nicelik Nedir, Ne Demek

Nitelik ve Nicelik

Halk arasında, bazı kavramların çeşitli yönlerden özelliklerini açıklayabilmek için sıkça duyduğumuz nitel ve nicel anlam, birbirleriyle bağlantılı kavramlardır. Farkları ise, nicel anlam; somut olarak açıklanabilen, nesnelerin miktarlarını ifade ederken nitel kavramı ise; somut olarak açıklanamayan ancak o nesnenin özelliklerini ifade eden kavramlardır. Yani genel anlamıyla nicelik miktar, nitelik kaliteyi ifade eder. Nicelik ve nitelik nedir? Daha kolay anlaşılması için, ayrıntılı şekilde örneklerle açıklayalım:

Nicelik Nedir

Nicelik, nesnelerin miktarını açıklamada kullanılan bir kavramdır. Tüm nesneler, sayılabilen, artıp azalan ve ölçülebilen yapıdadır. Nicelik, nesnelerin bu ölçülebilen durumlarını miktar olarak tanımlamak anlamına gelmektedir. Yani, nicelik nedir sorusunun kısaca cevabı; nesnelerin, sayılıp ölçülebilen ve azalıp çoğalan özelliklerini ifade etmede kullanılan bir terim olmasıdır. Nicelik, nesne ve varlıkların sayılarını veya miktarlarını gösterir. Ölçü bildirmek için kullanılır ve nesnelerin sayılabilen değerini gösterir.

Nicel anlam, cümle içinde ne kadar sorusuna cevap verir. Örneğin; ”bizim evin karşısında yüksek bir bina var” veya, ”arkadaşım karşıdaki beş katlı binada oturuyor” cümlesindeki yüksek ve beş katlı kelimeleri nicelik ifade etmektedir.

Nitelik Nedir

Nitelik, nesnelerin nasıl olduğunu belirtmek için kullanılmaktadır. Yani nitel anlam, her yönüyle diğer şeylerden ayrılan özellikleriyle, nesnelerin kalitesini ifade eder. Varlıkların sayılıp ölçülebilen miktarlarını değil, durumunu ifade etmektedir. Nitelik, cümle içerisinde nasıl sorusuna cevap vermektedir. ”Nasıl birisi?”, ”Nasıl bir kumaş?” ve ”Nasıl bir arkadaş?” gibi soruların cevabı nitelik bildirmektedir. Örneğin; ”Arkadaşım çok iyidir”, ”Mağazadan aldığım kumaş çok kaliteli çıktı” ve ”Yapı olarak iyi bir insandır” cümleleri, durum ve kalite bildirdiğinden nitel anlam taşımaktadır.

Nitelik Nedir
Nitelik Nedir

Genel Olarak Nitelik ve Nicelik Kavramlarının Günlük Hayatta Kullanımı

Bu iki kavram, günlük hayatta telaffuz ettiğimiz birçok cümlede kullandığımız kavramlardır. Nesne veya varlıkların vasfı ile kalitesi, miktarına göre daha önemli olduğundan, nitelik kavramı, nicelik kavramına göre ön planda tutulmaktadır. Buna rağmen her ikisi de, varlıkların durum ve miktarlarını belirlemek için ihtiyaç duyduğumuz kavramlardır. Bazı cümlelerde nicel anlamlı bir kelime, mecazlı kullanımından dolayı nitel anlam da kazanabilir. Örneğin; ”çok sert bir adam” cümlesindeki çok sert kelimleri, ne kadar sorusunun cevabı olarak nitel anlamlıdır. Fakat, adamın o anki durumunu belirttiği için, mecaz anlamlı kullanımından dolayı nicel anlama dönüşmüştür.

Nitelik Neden Niceliğe Göre Daha Ön Plandadır

Toplum olarak, herşeyi sayısı ile değerlendirmekten çok, kaliteye önem vermekteyiz. Yani niteliği, nicelikten daha üstün tutmaktayız ve bunu hayatın her alanına yansıtmaktayız. Arkadaş seçiminden iş ve eş seçimine kadar her şeyde kaliteye önem veririz. Örneğin; bir iş adamı düşünün. Eleman ihtiyacı için alım yapacakken, ”vasıflı elemanlara ihtiyacımız var” şeklinde ilan dağıtmaktadır. Burada vasıflı elemandan kasıt, kişinin çalışacağı işle ilgili donanımıdır. Onun haricinde, karakter ve referans olarak sağlamlığı da, kişinin genel durumuna ait özellikler olduğundan kalite olarak nitelendirilmektedir.

Aynı şekilde eş seçiminde, herkes hayatını birleştireceği kişinin, dürüstlükten sadakatine kadar her şeyiyle iyi ve kendine uygun bir insan olmasını ister. Kişinin maddiyatı burada ikinci plandadır. Çünkü karakter daha önemlidir. Yani bu noktada nitelik, nicelikten daha üstündür. Yine de, nicelik olmazsa nitelik, nitelik olmazsa nicelik olmaz. İkisi de birbiriyle anlam kazanan kavramlardır.

Nitelik durum ve kaliteyi ifade ettiği için daha önem verilen kavrammış gibi görünse de, aslında her kullandığı yerde nicelikle bağlantılıdır. Niteliğin arandığı her yerde mutlaka nicelikte aranmaktadır. Belki öncelik olarak kaliteye daha çok önem verilmektedir ama yine de nicelikte bazı durumları ifade etmek için kullanmak zorunda olduğumuz bir kavramdır.

En açık haliyle; yeni okulunda arkadaş ortamına alışıp arkadaşlarını seçen kişiler oldukça hassas davranmaktadır. Seçtiği arkadaş, her açıdan kendisiyle uyumlu olsun istemektedir. Ama, karakter olarak karşısındakini değerlendirdikten sonra, maddiyat olarak da değerlendirmektedir. Yani seçilen arkadaşın maddi seviye olarak da kendisine uygun olmasını istemektedir. Maddiyat ise, nicelikle ilgili bir kavramdır.

Kısaca, kişi arkadaşını seçerken hem nitel hem de nicel açıdan değerlendirme yapmaktadır. Bir manav düşünün. Birçok sebze ve meyvenin satışını yapıyor. Birisi elma alıcak ve diyor ki ”bana iki kilo iri ve sulu elma verir misiniz”. Burada elmanın iki kilo olması nicelikle, iri ve sulu olması da nitelikle ilgilidir. Bunlar, günlük hayatta sürekli olarak kullandığımız nitel ve nicel anlamlara örnektir.

Görüldüğü üzere, nitel ve nicel anlam, günlük hayatta her an kullandığımız birbirleriyle bağlantılı kavramlardır. Nitelik mi nicelik mi diye bir ayrımın yapılmaması gerekmektedir. Çünkü, bir nesne veya varlık, nitel açıdan değerlendirilirken, aynı zamanda nicel açıdan da değerlendirilmektedir. Başka bir deyişle, bir şeyi kalitesiyle ölçerken aynı zamanda miktarıyla da ölçmemiz gerekebilir. Herhangi bir olay hakkında kapsamlı değerlendirme yapmak için, nitelik ve nicelik kavramları ikisi birlikte kullanılmaktadır.

Nicelik Nedir
Nicelik Nedir

Olaylar ve kişiler hakkında, gerçek bir değerlendirme yapabilmek için, nicelik ve niteliğin birlikteliği gerekmektedir. İkisini birbirinden ayrı kavramlarmış gibi düşünmek mümkün değildir. Çünkü, sadece niteliksel bir nesne yoktur ve bir olayı tek başına niteliksel şekilde açıklamak mümkün değildir. Aynı şekilde tek başına niceliksel bir nesne de yoktur. Niteliğin olduğu her yerde nicelikte vardır. Olayların doğru şekilde açıkanabilmesi için, hem niteliksel hem de niceliksel olarak değerlendirmek gerekmektedir. Nicelik, miktarla ilgili bir kavram olduğundan değişebilme durumu vardır. Ancak, nitelik kalite ve durum ifade ettiğinden değişme söz konusu olamaz. Niteliğin niceliğe göre daha ön planda tutulmasının sebebi de budur.

1 Yorum

Fiil Kipleri Nelerdir, Örnekleri ile Anlatımı - Bio Bilgi Paylaşım Sitesi için bir cevap yazın İptal

Please enter your comment!
Please enter your name here