Nil Nehri Nerede, Uzunluğu ve Özellikleri

Nil Nehri Nerede, Uzunluğu ve Özellikleri
Nil Nehri Nerede, Uzunluğu ve Özellikleri

Okulda ilk öğrenilen bilgilerden biri, Nil Nehri’nin dünyanın en uzun nehri olduğudur. Peki Nil Nehri nerede? Nil nehri uzunluğu nedir? Kaç ülkeden geçer? Nil Nehri özellikleri ile bugün ne kadar dikkat çekiyorsa, antik dönemlerde de o kadar dikkat çekmiştir.

Antik Dönemde Nil Nehri

Özellikle antik Mısır uygarlığında Nil Nehri’nin önemi fazladır. O dönemde de nehir, Mısır için yaşam demekti. Mısır’ın çevresi çöllerle çevriliydi ve iklim kuraktı. Mısır’da da yağmur çok yağmıyordu ama ortasından geçen bu dev nehir bölgeye hayat veriyordu. Toprağın verimli olması, tamamen nehrin taşkınları yüzündendir. Nehrin taşıdığı alüvyonlar, yatağının her iki yanında birikir ve verimli tarım alanlarını oluşturur. Tarım, nehrin suları ile yapılabiliyor, hayvanlar bu suyla sulanıyor, hatta insanlar bu suyu içebiliyordu. Ünlü tarihçi Herodot, Mısır’ın Nil Nehri’nin bir armağanı olduğunu söyleyerek bu nehrin taşıdığı yaşamsal önemi vurgular.

Ancak o dönemde Nil Nehri’nin ve toprakların sahibi Firavun’dur. Firavun bu güçle Mısır’ın ticaret ve tarım kaynaklarına da sahiptir. Firavun’un sahip olduğu bu güç herkes tarafından kabul edilmiştir. Firavunlar bu sayede Mısır üzerinde büyük hakimiyet kurmuşlardı. Bu hakimiyetini sürdürmek için de Firavun, yeni doğan bütün erkek çocukları öldürüyordu.
Hz. Musa’nın annesi bu nedenle Hz. Musa’yı bir sandığa koyar ve Nil Nehri’nin sularına bırakır. Bu gerçekler Kuran’da da yer almaktadır.

Mısır topraklarında insanlar taş çağından itibaren (paleolitik çağ) hep yaşamıştır. 500 bin yıl öncesinden bugüne insan yaşamında izler görülmüştür. Gerçi o dönemde iklim ve yaşam koşulları da oldukça farklıdır. Nil Nehri bugün vadinin hemen hemen yarısını kaplıyor ama o dönemde bütün vadiyi kaplıyormuş. Bugün çöl olan yerlerde o dönemde hayat varmış. Sahra çöllerinin oluşması 12 bin yıl öncesine dayanır. Bu dönemde insanlar Nil vadisine gelmeye başlamışlar. Burada ilk yerleşim alanları cilalı taş devrinde kurulmaya başlanmış. Nil vadisinin etrafındınki dağlarda, o insanların kullandıkları taş aletler ve çanak çömlekler bulunmuştur.

Nil Nehri Uzunluğu
Nil Nehri Uzunluğu

Nil Nehri Nerede

Bugün Nil Nehri nerede sorusuna tam olarak cevap veremeyecek kimse yoktur. Afrika kıtasının doğusunda, güneyden kuzeye doğru akan ve Akdeniz’e açılan nehir, uzmanlara göre değişen karma rejimli bir nehirdir. Rejim derken nehrin debisinin yıl içinde gösterdiği değişiklikler ifade edilmektedir. Rejimi etkileyen faktörlerin başında yağışlar, bitki örtüsü, nehrin uzunluğu ve insan faktörleri gelir. Karma rejimli nehirlerde yıl içinde debide çok fazla artış ve azalmalar görülür. Nil Nehri uzunluğu yaklaşık 6.700 kilometredir. Akdeniz’e ulaşıncaya kadar birden fazla iklim bölgesinden geçer ve yılın belli dönemlerinde taşkınlar yaşanır.

Afrika en sıcak kıtadır ve bazı bölgeleri aylarca yağış almaz. Kıtanın büyük bir kısmı kuraktır ve çöllerle kaplıdır.

Sadece Mısır’ın değil geçtiği bütün ülkelerin de yaşam kanağı olan bu dünyanın en uzun nehri, tarımsal alanlar yanında arkeoloji, yerleşim ve turizm bakımlarından da büyük öneme sahiptir. Nehir boyunca çok sayıda yerleşim alanları, mezar yerleri ve tapınaklar bulunmaktadır. Genelde şehirler ve tapınaklar, güneş doğudan doğduğu için nehrin doğu kıyısında, mezarlar ise güneş batıdan battığı için nehrin batı kıyısında inşa edilmiştir.

Kısaca Nil Nehri, antik çağlardan bugüne, yaşam için insanların can damarı olmuştur. Bugün de yaşam ve sosyal faaliyetler Nil Nehri’ne göre düzenlenmektedir.

Nil Nehri Özellikleri

Nil Nehri’nin birinci özelliği, dünyanın en uzun nehri olmasıdır. Ayrıca su kapasitesi açısından Güney Amerika’daki Amazon Nehri’nden sonra ikinci sırada gelmektedir. Nil Nehri’nden daha kısa olmasına rağmen Amazon Nehri’nde su kapasitesi daha fazladır.

Nil Nehri, dünyanın havzası en geniş nehirlerinden biridir. 3 milyon kilometrekareye ulaşan havzası ile dünyada üçüncü sıradadır. Nehrin havzasının büyüklüğü, Afrika kıtasının neredeyse yüzde 10’udur. Yani ülkemiz topraklarından 4-5 misli daha büyük bir alan.
Güneyden kuzey yöne doğru akan Nil Nehri’nin üç büyük kolu var: Beyaz Nil Nehri, Mavi Nil Nehri ve Atbera Nehri.

Nil Nehri Mısır’da genişçe bir “S” harfi çizer ve başkent Kahire yakınlarında Büyük Nil Deltası’nı oluşturur.

Nil Nehrinin Uzunluğu
Nil Nehrinin Uzunluğu

Kahire yakınlarında nehrin genişliği iki kilometre civarındadır. Taşkınlar olduğunda nehrin genişliği yer yer 20 kilometreyi bulur.

Nil Nehri özellikleri bunlarla sınırlı değil elbette. Nehir özellikle Mısır’da, sulamada ve enerjide büyük önem taşımaktadır. En büyük barajları olan Assuan Barajı bu nehir üzerindedir.

Nehrin havzasında en fazla pamuk ve pirinç yetiştirilmektedir. Balıkçılık da önemli bir geçim kaynağıdır.

Dünyanın en ikinci büyük timsah çeşidi olan Nil Timsahı bu nehirde yaşar.
Nil deltası dünyanın en büyük deltalardan biridir.

Nil Nehri Uzunluğu

Nil Nehrinin uzunluğu 6.700 kilometre civarındadır. Sadece Mısır topraklarındaki Nil Nehri uzunluğu 1500 kilometredir. Bu ülkede nehrin ortalama genişliği ise 10 kilometredir.
Nil Nehri’nin Akdeniz’e döküldüğü noktada büyük bir delta oluşmuştur. Başkent Kahire’den başlayan bu deltanın denize olan uzaklığı 160 kilometredir. Deltanın deniz kıyısındaki genişliği ise Port Said’den İskenderiye’ye kadar 250 kilometre civarındadır. Bu delta içinde çok sayıda kanallar ve göller bulunmaktadır. Nil Nehri bu deltada iki büyük kol halinde denize dökülür.

Nil Nehri Nerede?
Nil Nehri Nerede?

Nil Nehri Kaç Ülkeden Geçer

Nil Nehri’nin birinci ana kolu olan Beyaz Nil, Uganda’dan yola çıkar. Diğer ana kol olan Mavi Nil ise Etiyopya’nın orta kısmından doğar. Bu iki ana kol Sudan’ın başkenti olan Hartum’da birleşirler. Bu birleşme yeri, yerli ve yabancı turistlerin büyük ilgisini çeker. Sudan, içme suyu ihtiyacını büyük oranda Nil Nehri’nden karşılar.

Beyaz Nil aslında Burundi ülkesinde yer alan Doğu Afrika Göller Bölgesi’nden doğar. Bu noktada nehrin ismi Kagera Nehri’dir. Kagera Nehri Tanzanya, Ruanda ve Uganda ülkelerinin sınırlarını oluşturur ve Viktorio Gölü’ne ulaşır. Gölden çıktıktan sonra Sudan topraklarına girer ve Mavi Nehir ile birleşir.

Nehir Mısır topraklarına girdikten sonra üçüncü büyük kolu olan Atbera Nehri ile birleşir ve Akdeniz’de denize dökülür.

Gelelim Nil Nehri kaç ülkeden geçer sorunun cevabına. Nehrin geçtiği ve havzasında bulunan ülkeler şunlardır: Etyopya, Burundi, Uganda, Kenya, Tanzanya, Kongo, Ruanda, Güney Sudan, Sudan ve Mısır.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here