Muhbir Ne Demek, Kısaca Muhbir Nedir

Muhbir Ne Demek, Kısaca Muhbir Nedir
Muhbir Ne Demek, Kısaca Muhbir Nedir

Muhbir Ne Demek

Arapça kökenli bir kelime olan muhbir, Türk Dil Kurumu’na göre iki anlam taşımaktadır. Muhbir nedir sorusunun cevabı birinci anlamı ile, haber ulaştıran veya haber veren kişi demektir. İkinci anlamı ise yasalara uygun olmayan bir durumu resmi kuruluşlara gizlice bildiren kişi (ihbarcı) demektir.

Ancak muhbir ne demek diye sorulduğu zaman, ağırlıklı olarak yukarıdaki ikinci anlam öne geçer. Kamu güvenliğini sağlamak, terör örgütleri ile mücadele etmek, çıkar amaçlı suç örgütlerinin üzerine gitmek ve yolsuzluk yapan suç faillerini yakalamak develetin üzerine düşen bir görevdir. Bu tür işler, devletin polisinin, jandarmasının, kısaca kolluk güçlerinin sorumluluk alanına girer. Ancak bu tür olaylarla bir şekilde ilgisi veya bilgisi olan kişilerin de üzerine düşen görevler vardır. Bu kişilerin suç ve suçluları ihbar etmesi ve yeri geldiğinde tanıklık yapması gerekmektedir.

Pozitif hukuk esaslarına göre, silah kaçakçılığı, uyuşturucu kaçakçılığı, gümrük yolsuzlukları ve başka yolsuzluklar üzerine giderken devlet, ikramiye veya para ödülü gibi yöntemlerle bu tür olayların ihbar edilmesini teşvik etmekte ve ihbarda bulunan kişileri korumayı vaadetmektedir.

Örneğin 2015 yılında, Terörle Mücadele Kanunu Kapsamına Giren Suçların Faillerinin Yakalanmasına Yardımcı Olanlara Verilecek Ödül Hakkında Yönetmelik yayınlanmıştır. Bu yönetmelik, faillerin yakalanmasına yardımcı olan kişilere (yani muhbirlere) para ödülü verilmesini öngörmektedir. Ancak verilen bilginin, suçun ve suçlunun tespit edilmesine yardımcı olacak nitelikte olması gerekmektedir.

Anarşist Kime Denir

Muhbir Nedir

İhbar etmek, suç kabul edilen bir durumu veya suçlu olarak kabul edilen bir kişiyi yetkili mercilere bildirmek demektir. Muhbir ise bu davranışlarda bulunan, yani ihbar eden, haber veren kişi demektir. Muhbir nedir merak edenler için muhbir, bir suç veya suçluyu eleveren kişi olarak tanımlanabilir.

Ceza Hukuku’nda da ihbar, bir suç işlendiğinin, resmi makamlara bildirilmesi olarak tarif edilmiştir. Yasal düzenlemeler açısından muhbir şu özelliklere sahip bir kişidir:

  • Çıkar amaçlı bir suç örgütünün ortaya çıkarılmasına yardımcı olan
  • Tanık sıfatını aşacak şekilde suç teşkil eden olayın içinde bulunan
  • Belki de suçun işlenmesine katılan
  • Suça yönelik deliller toplanmasına ve suç faillerinin ele geçirilmesine katkı veren
  • Suç teşkil eden olay ve failler ile ilgili soruşturma süreçlerine destek olan

Uluslararası alanda da muhbir için, gizli tanık veya adalet ile işbirliği yapan kişi gibi tanımlamalar yapılmaktadır. Ancak ülkemizde olsun yabancı ülkelerde olsun, ispiyoncu olarak damgalanma endişesi ya da güvenlik endişesi ile insanlar, pek kendilerini ilgilendirmeyen ve kendilerine zararı dokunmayan olayları görmezden gelmekte veya gerçek kimlikleri ile ihbarda bulunmaktan kaçınmaktadır.

Ancak hukukumuzda muhbirlerin veya ihbarcı olanların korunmasına yönelik yasal hükümler yer almaktadır. Bu düzenlemelerde muhbir iki şekilde yer almaktadır:

  • Haber verilen suç veya suçlular ile herhangi bir ilişkisi bulunmayan kişiler
  • İşlenen bir suç yüzünden doğrudan veya dolaylı şekilde zarar gören, yani mağdur olan ve tanık olarak dinlenebilen kişiler

Hangi şekilde olursa olsun ihbarlar daha çok telefon veya elektronik posta ile yapılmaktadır. İhbar yapılan resmi kuruluş, somut veriler olduğuna ikna oluyorsa, bir ihbar tutanağı düzenlemek ve gerekli incelemeleri başlatmak zorundadır.

Aktivist Ne Demek

Tarihteki Ünlü Muhbirler Kimler

Çok fazla geçmişe gitmeye gerek yok. Julian Assange bugün hala adından söz ettiren gerçek bir muhbir. Öyle ki yayınladığı bilgiler ve belgeler birçok ülkenin başını ağrırmış ve bu ülkeler kendilerini savunma telaşına kapılmıştır. Avustralyalı bir gazteci olan Julian Assange, kaynaklarını ve gizliliğini koruyarak birçok hükümetin ve uluslararası kuruluşun gizli belgelerini yayınlamıştır. Gerçi İsveç merkezli uluslararası bir kuruluş olan ve gizli bilgileri yayınlayan WikiLeaks ve kurucusu Assange, bu ihbarcılığı yüzünden birçok dava ile uğraşmak zorunda kalsa da hepsinde de aklanmasını bilmiştir.

muhbir ne demek
muhbir ne demek

Anonymous bir hacker grubudur. Düzenlediği siber saldırılar ile bugüne kadar birçok uluslararası kuruluşun başını ağrıtan, önemli belgeler elde eden ve bunları kamuya açıklayan bu grup, çevresine korku saçmıştır. Amerikan Federal Soruşturma Bürosu (FBI) bu gruba devamlı baskınlar yaptığını söylese de başarılı olduğu söylenemez. Anonymous bugün hala muhbirliğe devam ediyor.

Bir başka muhbir, zaman olarak biraz eskilerde kalan Viola Liuzzo’dur. Aslında Viola Liuzzo bir hemşiredir ve Martin Luther King’in ayaklanması sırasında ona destek vermiştir. Viola Liuzzo, ırkçı hareketleri ile dikkat çeken terörist Ku Klux Klan örgütü tarafından 1965 yılında öldürülmüştür. Ancak yıllar sonra Viola Liuzzo’nun bir FBI ajanı olduğu iddia edilmiştir. Öyle ki, öldürüldüğü sırada aynı arabada olan diğer ajan, dikkat çekmemek için saldırıya müdahale etmemiştir. FBI daha sonra bu cinayeti kapamaya çalışmıştır. Bu yüzden insanlar Viola Liuzzo’yu muhbir ilan etmiştir. Bu olay hala bir sır perdesi arkasındadır.

Muhbir denilince Osmanlı Dönemi’ini atlamamak gerek. Osmanlılar, kurulduğu günden itibaren muhbirlerle işbirliği yapmıştır. Ama muhbirliğin tepe yaptığı dönem Abdülhamit dönemidir. Muhbirlik o dönemde jurnalcilik olarak kabul edilmektedir. Kurulan İstihbarat Teşkilatı, önemli önemsiz binlerce ihbar toplamış ve Abdülhamit’in sözünden çıkanlar yakalanarak hapse atılmış veya sürgüne gönderilmiştir.

1 Yorum

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here

CAPTCHA


This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.