Metroloji ve Kalibrasyon Nedir, Ne Demek

Kalibrasyon Nedir, Kalibrasyon Ne Demek
Kalibrasyon Nedir, Kalibrasyon Ne Demek

İş dünyasının sık kullandığı terimler olan metroloji nedir? Metroloji için kullanılan kalibrasyon nedir?

Metroloji Nedir

Metroloji: Doğrudan ya da dolaylı olarak birbirine bağlı, hayatın her alanında kullanılan sistemler bir ölçüye göre oluşmuştur. Sistemin işleyişinde, oluşumunda uluslararası standarttaki ölçü birimleri kullanılır. Faaliyet gösterilen alan, sektör ne olursa olsun aktif olarak çalışan bir sistem, işin doğruluğu için ölçülme ihtiyacı duyar.

Bir ölçü ile oluşturulmuş sistemin doğruluğunu ve ilgili standardını teyit etmek için ölçüm bilimi kullanılır. Bu ölçüm bilimi, metroloji olarak ifade edilir. Metroloji, ölçü cihazı kullanılarak ölçüm yapan, ölçü tespit edici cihazlardan oluşur. Sağlık sektöründe, tedavide kullanılan bir cihazdan tutun da alışverişte aldığınız meyvenin, tartıldığı bir tartıya kadar her yerde ölçü cihazları kullanılır. Hayatın ölçülü ve doğru ilerlemesi için kullanılan bu cihazların da bir denetime, bir ölçüme ihtiyacı vardır. Cihazın doğru ölçmesi, bütün bir sistemin doğru çalışmasının temelidir. Peki bir cihazın doğru ölçtüğü nasıl tespit edilir? Kalibrasyon nedir,ne demek?

Kalibrasyon Nedir

Bir ölçüm standardına göre oluşturulmuş bir ölçüm cihazının, doğruluğu kesin olan, yanlış ölçüm yapmayan bir cihaz ile karşılaştırılarak doğruluk derecesini rapor olarak sunan işlemdir. Ölçüm cihazının doğru ölçüm yapıp yapmadığını tespit etme işlemine kalibrasyon denir. Kalibrasyon, bir tespit işlemidir. Doğruluğu kontrol edilen cihazın, yanlış ölçüm değeri verdiği tespit edilirse kalibrasyon sonunda bu yanlış ölçüm değerleri düzelmez. Kalibrasyon, cihazı onarma veya tamir etme işlemi değildir.

Kalibrasyon Ne Demek
Kalibrasyon Ne Demek

Kalibrasyon Neden Önemlidir

Bir düzene göre oluşturulan hayatın işleyişi ve buna bağlı sistemler, insanın hayatını kolaylaştıran ve giderek daha da gelişen sistemlerdir. Genel olarak hayat standardı çatısı altında toplanır. Bu sistemlerin, doğru gelişmesi doğru işletilmesine bağlıdır. Bir sistem ve bir ürün için, bir milimetre, bir bar, bir derece gibi bir sapma, geri dönüşü imkânsız bir hataya sebep olabilir.

Üretim yapan bir firmayı güvenilir olmaktan çıkarıp, prestij kaybına neden olabilir. Bu yüzden, ölçü cihazlarının önemi büyük olup, bu cihazların görevini doğru yapıp yapmadığı da bir o kadar önemlidir. Kalibrasyon, bütün üretim, hizmet sektöründe yerini almış bir akreditasyon işlemi haline gelmiştir. Doğru olduğu kanıtlanmış kalibrasyon cihazını kullanarak kalibrasyon yapan, bu işlemi yetkili kuruluş sertifikası ile raporlayan, uluslararası standartları sağlayan firmalar sayesinde bu çalışmalar yürütülmektedir. Belgelendirme kuruluşlarının kalibrasyon standardı aynıdır.

SO 9001 vb. kalite standartları belgesini almak isteyen firmalar bu akredite firmalarına başvurup, cihazlarına ait kalibrasyonu yaptırarak, raporlandırmak zorundadır. Sadece bu kalite belgesi için kalibrasyon yaptırılmaz. Doğru bir veriye, üretime ve güvenilir bir işletmeye ulaşmayı vizyon haline getiren firma, her zaman bu ölçüm işlemini önemsemelidir. Periyodik bir talep haline getirmelidir.

Kalibrasyon İşlemi Ne Zaman Yapılır

İşletmesi olan, üreten, ölçen her işletme ve çalışan sistemin yetkilisi tarafından, Kalibrasyon ne demek? sorusu mutlaka sorulmalıdır. Ölçüm cihazının, doğru ölçüp ölçmediğinden şüphe duyulduğunda, cihazda her hangi bir bakım-onarım işlemi yapıldıktan sonra, cihaz yeni alındığında, cihaz çok yoğun çalıştığında veya hasar gördüğünde kalibrasyon yapılmasını gerektirir. Sertifikası olan yetkili kuruluşlara ait akreditasyon laboratuvarında ölçüm yapılır. Rapor bu akredite firmaları tarafından oluşturulur. Kalibrasyon yapılan cihazların sayısı fazla olduğunda ya da kalibrasyon geçmişi oluşturmak için, kalibrasyon etiketi cihaza yapıştırılır.

Kalibrasyon Çeşitleri Nelerdir

Ölçüm cihazlarının doğruluğunu test eden kalibrasyon işlemleri, ölçü birimlerine göre çeşitlerine ayrılır.

Sıcaklık Kalibrasyonu: Sıcaklık ölçüm cihazlarına yapılan kalibrasyondur.

Nem Kalibrasyonu: Nem ölçme cihazlarının kalibrasyon işlemidir. Buna sadece nem olarak bakmak doğru değildir. Çünkü nem, her sektörde, sistemde doğru ve verimli çalışmak için çok önemlidir. Bazı sistemlerin çalışması için belirlenmiş bir nem aralığı vardır. Aralığı tespit eden bir ölçü cihazının doğru sonuçlar vermemesi, tespitin ve müdahalenin gecikmesine neden olur. Bu husus, nem gibi sıcaklık ölçümü için de geçerlidir.

Kalibrasyon Nedir
Kalibrasyon Nedir

Hız Kalibrasyonu: Hız ölçüm cihazlarının kalibrasyon işlemidir. Bu işlem için kullanılan ölçüm cihazına takometre denir.

Basınç Kalibrasyonu: Hava, su, termik basınç değerlerini, alçak ve yüksek basınç olarak belirleyen cihazlara ait kalibrasyondur.

Elektriksel Kalibrasyon: Elektriksel ölçümlerde kullanılan cihazların ölçüm işlemidir. Elektrik ile çalışan bütün cihazların, doğru çalışması için elektriksel ölçümler çok önemlidir.

Fiziki Kalibrasyon: Cihaz kullanılmadan yapılan ölçüm işlemidir. pH değeri veya değer aralığı bilinen sıvılar, kalibrasyonda kullanılır. Değeri bilinen sıvı, referans olarak kabul edilir. Cihazdan bu sıvının birkaç kez pH değeri ölçülür. Ölçülen değerlerin ortalaması ile referans olarak kullanılan sıvının pH değeri mukayese edilerek cihazdaki sapmalar belirlenir ve raporlanır.

Kalibrasyon, cihazların verimli şekilde kullanılmasını, sistemin doğru bir şekilde çalışmasını, tespitin, teşhisin zamanında yapılarak müdahale için gerekli sürenin kazanılmasıdır. Kalite standartlarını sağlayan kriterdir.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here