Menemen (Kubilay) Olayı Nedir, Ne Zaman Oldu

Menemen (Kubilay) Olayı Nedir, Ne Zaman Oldu
Menemen (Kubilay) Olayı Nedir, Ne Zaman Oldu

Tarihin tozlu sayfaları, farklı dönemlerde yaşayan insanların, kendi görüşleri doğrultusunda verdiği mücadelelerle yaşadıkları dönemlere damga vurduğu olaylarla doludur. Menemen olayı, tarihin en önemli olayları arasında nitelendirilebilecek olaylardan birisidir. 23 Aralık 1930 günü başlayan Menemen olayı, o dönemde, yaşandığı bölgede sıkıyönetim ilan edilmesine sebep olan ciddi bir olaydır. Laik rejimin kurulmasına karşı çıkmak amacıyla gerçekleştirilmiştir. Günümüzde hala zaman zaman gündeme gelen menemen olayı nedir?

Menemen Olayı Nedir

Kubilay Asteğmen olarak bilinen Mustafa Fehmi Kubilay, 1930 yılında İzmir Menemen’de, yedek subay olarak görevde bulunmaktaydı. 12 Ağustos 1930 yılında kurulan Serbest Cumhuriyet Fırkası ile, laiklik ve demokrasinin pekiştirilmesi, laiklik karşıtı olanları kışkırtmıştır. Laikliğin, taviz verilemez bir değer olduğunun belirtilmesine rağmen, şeriat isteklileri kendini iyice belli etmeye başlamıştır.

Manisa tarafında, Nakşibendi tarikatı’nı yaymak için Şeyh Esat tarafından görevlendirilen Laz İbrahim, sarıklı, cübbeli ve sakallı 6 silahlı kişiyle birlikte, 23 Arlık 1930 Ağustos sabahı, namaz sonrası camiden bir yeşil bayrak alıp, yola dikerler. Bununla birlikte, etraftan geçenler arasından zorla kendi taraflarına adam çekerek örgütlenmeye çalışırlar. Önderleri, Sütçü Mehmet Emin, Nalıncı Hasan, Giritli Derviş Mehmet ve Şamdan Mehmet’ti. Camide namaz kılan cemaate kendisini ”mehdi” olarak tanıtan Derviş Mehmet, dini korumak için mücadele verdiklerini anlatarak, kendi taraftarlarını arttırmaya çalışıyordu. 70 bin kişiden halife ordusunun kendilerini koruduğunu ve onların tarafında olmayanların teker teker öldürüleceğini söylüyorlardı.

Yola diktikleri bayrak etrafında dönerek zikretmeyenlerin, kafir olarak nitelendirileceğini ve kısa bir zaman sonra şeriata geri dönüleceğini söyleyerek, halkı korkutup isyana teşvik etmeye çalıştılar. Amaçları doğrultusunda, isyan için gereken sayıya ulaşmak için başlattıkları propagandalar, kısa bir süre içerisinde duyuldu. Bunun üzerine alay komutanı, yedek subay olarak görevini icra eden Kubilay’ı bölgeye göndererek müdahale etmesini istedi.

menemen olayı nedir
menemen olayı nedir

Kubilay Asteğmen, mangasıyla birlikte bölgeye gelerek olaylara müdahale etmek için girişimlerde bulundu. İçinde taşıdığı kahramanlık ruhuyla, tek başına isyancıların arsına girerek onları durdurmaya çalıştı. Ancak isyancılar, kurşunla Kubilay’ı yaraladı. Kubilay’ın askerleri, ateşle karşılık verdiği halde, öldürücü etkisi olmayan fişekler nedeniyle başarılı olamadılar. Derviş Mehmet, bu olayı da lehine çevirme düşüncesiyle, kendisine kurşun işlemediğini söyleyerek halkı iyice etkisi altına almaya çalıştı. Yaralanan Kubilay, camii avlusuna sığındı. Ancak isyancılar peşinden geldi ve liderleri Derviş Mehmet, çantasından çıkardığı bıçakla Kubilay’ın başını kesti.

Asteğmen Kubilay’ın başını, yeşil bayrağa bağladılar. Tam o sırada Bekçi Hasan geldi ve onlardan birini yaraladı. Fakat ateş edip onu da öldürdüler. Peşinden alay komutanı ile askerler gelir ve isyancılara teslim olma çağrısında bulunur. Akabinde çatışma çıkar ve isyancılardan Derviş Mehmet’in de aralarında bulunduğu bazı kişiler ölür, iki taraf da önemli kayıplar verir. Kısa bir çatışma sonrasında, kalan isyancıların hepsi yakalanır.

Menemen Olayı Ne Zaman Oldu

Yaşandığı dönemde ülke genelinde büyük yankı uyandıran ve hala bile en önemli tarihi olaylar arasında bulunan Menemen Olayı’nın tarihi de merak edilmektedir. Menemen Olayı ne zaman oldu şeklinde yapılan araştırmalara cevap olarak; Menemen Olayı, 23 Aralık 1930 günü başlamıştır. Bu tarihte başlayan süreç, isyancıların yakalanıp, çeşitli yaptırımlarla cezalandırılmasına kadar devam etmiştir.

Kubilay Olayı Nedir

İzmir’in Menemen ilçesinde gerçekleştirildiği için Menemen Olayı denilen olaya aynı zamanda, Kubilay Asteğmen’in, olayda büyük kahramanlık göstermesinden ve acı bir şekilde öldürülmesinden dolayı, Kubilay olayı da denilmektedir. Yani, Kubilay Olayı nedir denildiğinde, Memenen olayı şeklinde cevap verilebilir.

Şehit Asteğmen Kubilay Kimdir

Menemen Olayı denildiğinde, akla ilk olarak Kubilay Asteğmen gelmektedir. Olayı bilenler, Şehit Asteğmen Kubilay kimdir diye merak etmekte, onun hayatını araştırmaktadır. Şehit Asteğmen Kubilay, 23 Aralık 1930 tarihinde, laiklik ve Cumhuriyet karşıtlarının çıkardığı isyanda, Bekçi Hasan ve Bekçi Şevki’yle birlikte şehit edilen Türk Asteğmen’dir. 1906 yılında, Giritli Zeynep ve Hüseyin çiftinin çocukları olarak dünyaya gelmiştir. 1930 yılında, İzmir’in Menemen ilçesinde, öğretmen olarak Asteğmenlik görevini yerine getirmekteydi. 23 Aralık 1930 tarihinde, Cumhuriyet karşıtları tarafından şehit edilmiştir.

Şehit Asteğmen Kubilay Kimdir
Şehit Asteğmen Kubilay Kimdir

Menemen Olayı, laik rejim karşıtı Şeyh Sait İsyanı’ndan sonra, aynı hedefe yönelik olarak yapılan ikinci ayaklanma girişimidir. İsyan, başarılı olamasa da, Asteğmen Kubilay ve beraberindeki Bekçi Hasan ile Şevki’nin şehit edilmesi, unutulmayacak tarihi olaylar arasında yer almasına sebep olmuştur.

Menemen Olayı Sonrası

Menemen Olayı, ülkede büyük yankı uyandırdı. Menemen askeri birliklerle kuşatılarak bölgede sıkı yönetim ilan edildi. Har divanları kuruldu ve olaya karışan herkes, alabilecekleri en ağır cezalara çarptırıldı. Olayla yakından ilgilenen Mustafa Kemal Atatürk, bu olayın, başta Türk aydınları olmak üzere herkes için önemli ve ders alınması gereken bir olay olduğunu bildirdi. Kahraman Asteğmen’e yapılan saldırıyı, Cumhuriyete karşı yapılan bir saldırı olarak nitelendirdi.

Menemen Olayı’na verilen tepkiler ve isyancıların aldığı cezalar sonucu, karşıt görüşlüler bir daha ayaklanamamıştır. Olayın sonrasında, laikliğe ve Cumhuriyete karşı ufak girişimler yapılsa da, önemli bir isyan çıkmamıştır.

Memenen Olayı’nın Önemi

Menemen Olayı, laikliğin ile Cumhuriyetin yanlış anlaşıldığının ve demokratik sisteme karşı çıkan herkesin, en ağır şekilde cezalandırılacağının göstergesi olması açısından önemli bir olaydır.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here