Leo Lionni Kimdir, Yazarın Hayatı, Eserleri

Leo Lionni kimdir hayatı eserleri
Leo Lionni kimdir hayatı eserleri

Leo Lionni Kimdir

1920 Amsterdam doğumlu çocuk yazarı, ressam ve illüstratördür. Leo Lionni, Hollanda’da doğmuş olsa da hayatının büyük bölümü İtalya ve Amerika’da geçmiştir. Kariyerine ressam olarak başlamış, çeşitli dergilerde sanat yönetmenliği yapmıştır. Daha sonraları çocuk kitapları yazmış, böylece tüm dünyada tanınmıştır. Leo Lionni kimdir, eserleri nelerdir, soruları ve daha fazlası için yazının devamını okuyabilirsiniz.

Doğum Yeri ve tarihi: Amsterdam, HOLLANDA   5 Mayıs 1910

Vefat Yeri ve Tarihi:  Radda İn Chianti, İTALYA 11 Ekim 1999

Leo Lionni’nin Hayatı

leo lionni hayatı
leo lionni hayatı

5 Mayıs 1910 yılında Hollanda’nın Amsterdam şehrinde dünyaya geldi. Sanata saygı duyan bir babanın, opera sanatçısı bir annenin çocuğudur. Sanatla iç içe bir aileye sahip olan ünlü yazar çocukluğundan itibaren sanata büyük ilgi duymaya başladı. Bir sanatçı aynı zamanda mimar olan amcası Piet, onun bu ilgisini destekledi. Yaşadıkları bölgede iki sanat müzesi vardı. Amcası sayesinde bu müzelere istediği zaman girip çıkma ayrıcalığı kazandı. Bu müze ziyaretlerinin onun sanatçı kişiliğine büyük katkısı oldu. Ünlü ressamların tablolarını sık sık inceleme fırsatı bulup resim çizmeyi öğrendi. Dolayısıyla Leo Lionni’nin hayatı, çocukluk yıllarından itibaren sanatla yoğrulmaya başladı.

Gianni Rodari Kimdir

Leo Leonni’nin kariyerinde bu sanat ortamının katkısı olduğu kadar, doğayla iç içe bir yaşam tercih etmelerinin de katkısı büyüktür. Öyle ki Leonni, evlerinin çatı katını neredeyse bir botanik bahçesine çevirmiş, türlü türlü hayvanlar beslemiştir. Kariyerinin en parlak dönemlerinde verdiği bir röportajda o günlerden bahsederken şu ifadeleri kullanmıştır:

“Sanat anlayışım açısından bakarsak Amsterdam’da geçirdiğim günler çok özel zamanlardı. Dünyaca ünlü tablolara bu kadar yakın olmak, doğayla veya hayvanlarla iç içe olmak kariyerime inanılmaz katkı sağladı. Büyük ressamlardan detay çizmeyi, hayvanlardan ve doğadan ise sade ve net olmayı öğrendim.”

Leo Lionni’nin Amsterdam günleri 12 yaşına kadar sürdü. Daha sonra ailesi iş dolayısıyla Amerika’ya taşınmak zorunda kaldı. Lionni ise bir süreliğine büyükbaba ve büyükannesiyle Brüksel’de yaşamak zorunda kaldı. Çok geçmeden 1922 yılında ailesinin yanına, Amerika’ya, giden ünlü yazar burada çok kalmayacak ailesiyle İtalya’ya taşınacaktı.

Leo Lionni ve İtalya Yılları

1925 yılında ailesiyle birlikte İtalya’ya taşındılar. Üniversite eğitimini Cenova şehrinde ekonomi üzerine yaptı, iş hayatına başladı. Bir yandan reklamcılık alanında çalışırken diğer yandan resimler çizerek sanat hayatından hiç kopmadı.

Bu sırada Nora Maffi ile evlendi. Bu evlilikten iki erkek çocukları oldu. Ancak iş hayatındaki konumu onu tatmin etmiyordu. Çalışma hayatında daha fazla serbestliğe, özgürlük alanına ihtiyacı olduğunu düşünüyordu. İkinci Dünya Savaşı’nın da başlamasıyla ailesiyle birlikte Amerika’nın New York eyaletine taşındı. Burada çeşitli dergilerde sanat yönetmenliği yaptı.

Başarılı bir kariyer sürdürürken 1959 yılında İtalya’ya yaptıkları bir gezi Leo Lionni’nin hayatını bir anda değiştiriverdi. Bu gezi sırasında torunlarını eğlendirmek için onlara resimler çizerek masal anlatmak istedi. Ancak o sırada bir trendeydiler ve çizecek kâğıt kalem yoktu. Bundan dolayı Lionni, masalını bir kitaptan iki küçük renkli parça koparak anlattı. Bu kâğıt parçalarının biri mavi, diğeri sarı renkliydi. Ancak hikaye o kadar etkiliydi ki çocuklar için başka hikayeler de yazmaya karar verdi. Böylece ünlü bir ressam olan Lionni, kitaplar yazmaya yazdıklarını resimlemeye başladı. Hatta aynı yıl, 1959 yılında, ilk çocuk kitabı olan Küçük Mavi ve Küçük Sarı’yı yayınladı.

Aslında torunlarını eğlendirmek amacıyla o an ürettiği hikâyesi önce Küçük Mavi ve Küçük Sarı’ya, sonra da kırktan fazla kitaba ilham kaynağı oldu. Eserleri birçok dile çevrildi ve tüm dünyada beğeniyle okundu. Birçok kitabı P4C kitaplar için de iyi bir örnek olan yazar, hayatının son dönemlerinde Parkinson hastalığına yakalandı. Buna rağmen üretmekten geri durmadı. Tarih 11 Ekim 1999’u gösterirken Toskana’daki evinde 89 yaşında hayata veda etti.

Leo Lionni’nin Edebi/Sanatçı Kişiliği

Sanatla iç içe bir ailede dünyaya gelmek Leo Lionni için büyük bir şanstı. Çok değil daha on yaşlarında, müzelerde dünyanın en önemli ressamlarıyla tanışma fırsatı bulmuştu. Özel olarak bir sanat eğitimi almasa da hem ailesi hem de amcası tarafında desteklenmişti. Özellikle Amsterdam günleri Leo Lionni’nin edebi/sanatçı kişiliği için çok önemli bir dönemdi. Çizmeyi bu müzelerdeki ünlü tabloları taklit ederek öğrendi.

Aynı zamanda bu sanat ortamı söz konusu yazarın hayal dünyasına da büyük katkı sunuyordu. Aslında yazar olmak gibi bir endişesi yoktu. Torunları için ürettiği bir hikâye, ona yeni bir ufuk açmıştı. Kırklı yaşların sonlarında yazmaya başlayan yazar, hem yetişkinler hem de çocuklar için değerli eserler ortaya koydu. Bir yandan hikâyeleriyle okuyucuyu düşünmeye sevk ederken diğer yandan sade ancak göz alıcı çizimlerle bu hikâyeleri destekledi.

Leo Lionni, kitaplarını onlarca yıl önce yazmış olsa da üslup, içerik bakımından modern bir hikâyecidir. Aynı şekilde çizimleri de bunu desteklemektedir. Özellikle çocuk kitaplarında yabancılaşma, toplum ilişkileri, üretim, dayanışma gibi konuları ele alır. O kadar etkileyici bir anlatıma sahiptir ki okuyan her kişiyle yeni anlamlar kazanır.

Leo Lionni’nin edebi/ sanatçı kişiliğinde fütürist akım içinde yer almasının izleri açık bir şekilde görülür. Fütürist sanat akımına göre, geçmişin geleneksel anlayışından sıyrılıp yeniye ve moderne yönelim esastır. Lionni de kitaplarını fütürist bir sanatçı gözüyle yazmıştır. Dolayısıyla üzerinden onlarca yıl geçmiş olmasına, büyük kültürel değişimler yaşanmasına rağmen kitapları hala zamanın ötesindedir. Hiçbir kitabında ne didaktik bir dil vardır ne de bir şeyler öğretme kaygısı taşımaktadır.

Çocuklar için Felsefe (P4C) ve Leo Lionni Kitapları

leo lionni kitapları
leo lionni kitapları

Modern eğitim anlayışı eleştirel düşünmeyi, öğrendiklerine yeni anlamlar yükleyebilmeyi zorunlu kılıyor. Dolayısıyla bu tür bireylerin yetiştirilmesinde felsefe önemli bir yer tutuyor. Söz konusu çocuk olunca da bu süreç okul öncesinden başlayıp yetişkinliğe kadar sürüyor. Leo Lionni’nin kitapları ise özellikle çocuklar için felsefe (p4C) eğitimi verme de önemli kaynaklar olarak öne çıkıyor.

Ayrıca Lio Lionni kimdir, sorusunun şekillenmesinde avangart bir ressam oluşunun katkısı çok büyüktür. Bu sayede yenilikçi ve sorgulayan bir bakış açısı kazanmıştır. Eserlerinde de bunu görmek mümkündür.

Leo lionni’nin bütün kitaplarında muhakkak sorgulanan bir konu vardır. Bu, bazen kişinin kendini, bazen yaşadığı toplumu, bazen doğayı sorgulamasıdır. Onun kitaplarında soru cümleleri, tekrarlanan kelime grupları ve şiirsel üslup asla eksik olmaz. Ele aldığı konular basit ancak felsefi bir derinliğe sahiptir. 

Leo Lionni’nin Eserleri

Kariyeri boyunca kırktan fazla kitap yazıp resimleyen Leo Lionni’nin kitapları P4C’ ye çok iyi örneklerdir. Amerika Birleşik Devletleri’nde yılın en iyi çocuk kitabına verilen Caldecott Ödülü’nü farklı kitaplarıyla 4 kez almıştır. Türkçeye de çevrilen bu dört kitap Leo Lionni’nin yalın ancak yoğun anlatımının en güzel örnekleridir. Dilerseniz şimdi Leo Lionni’nin kitaplarına kısaca göz atalım:

Leo Lionni ve Pezzettino

Leo Lionni çocuk kitabi pezzetino
Leo Lionni çocuk kitabi pezzetino

İtalyanca küçük parça ya da parçacık anlamına gelir. Pezzettino, büyüklerin dünyasında miniciktir. Pezzettino, herkesin olağanüstü şeyler yapabildiği bu dünyada bu kadar küçük olduğuna göre bir şeyin parçası olduğunu düşünür. Bu sebeple de neyin parçası olduğunu bulmak için yolara düşer. Kime sorarsa sorsun, hepsi eksik parçası olmadığını söyler. Pezzettino çok üzülür ve ümitsizliğe kapılır. Sonunda bir bilgeye rastlar. Eksik parçası olmadığını söyleyen bilge, Pezzettino’ya aradığı cevabı Pat Adası’nda bulabileceğini söyler. Zorlu bir yolculuktan sonra adaya ulaşır. Ancak etrafta kimsecikler yoktur. Bütün adayı dolaşır, en sonunda zirveye çıkar ama kimseyi bulamaz. O sırada düşer ve dağdan aşağı yuvarlanır. Pezzettino, kendine geldiğinde parçalara ayrıldığını görür. İşte tam o anda aradığı soruya cevap bulur.

Leo Lionni ve Yüzyüz

Leo Lionni yüzyüz çocuk kitabı
Leo Lionni yüzyüz çocuk kitabı

Bir balık hikâyesidir. Ancak bu balık sıradan bir balık değildir. Kırmızı parlak renkli kardeşlerinin aksine kendisi simsiyah bir balıktır. Bir gün bir felaket olur ve kardeşleri bir balık tarafından yutulur. Bir süre yalnız kalır, sonrasında bu büyük balıklardan korkmuş ve çaresiz küçük dostlar edinir. Artık zaman biraz cesaret ve çaba zamanıdır. Çünkü bu siyah balığın durumu değiştirmek için ilginç fikirleri vardır. Leo Lionni’nin yüzyüz adlı kitabı birlikte olmayı önemseyen bir dayanışma hikâyesidir.

Leo Lionni ve Yeşil Kuyruklu Fare

"<yoastmark

Huzur ve sükûnet içinde yaşayan bir grup tarla faresinin bir gün kapısını bir ziyaretçi çalar. Bu ziyaretçi şehirli bir faredir. Bu şehirli fare, dostlarına şehirdeki bir eğlenceden ve bu eğlencede yaşanan çok ilginç şeylerden bahseder. Tarla fareleri şehirli dostlarının anlattıklarına hayran olurlar. Artık onların da aklında güzel bir fikir vardır: Bir eğlence düzenlemek ve yüzlerine vahşi hayvan maskeleri takmak…

Her şey çok güzel başlar, sivri dişli maskelerle bolca eğlenirler. Fakat bir süre sonra bu kurguya kendileri de inanmaya başlar. Bütün tarla fareleri, artık vahşi birer hayvan olduğunu düşünmektedir. Yeşil Kuyruklu Fare, Leo Lionni kimdir sorusuna ve Lionni’nin şiirsel üslubuna ayrıca da P4C kitaplara güzel bir örnektir.

Leo Lionni’nin Türkçeye çevrilen diğer kitapları ise şunlardır:

  • Matthew’un Rüyası
  • Yoğun Bir yıl
  • Tırtıl Boyu
  • Frederick
  • Dünyanın En Büyük Evi
  • Alexander ve Oyuncak Fare
  • Cornelius Masalı
Önceki İçerikAsa Lind Kimdir, Yazarın Hayatı ve Eserleri
Sonraki İçerikKarabuğday Nedir, Karabuğday Faydaları Nelerdir?

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.