Jet Lag Ne Demek, Jet Lag Nedir

Jet Lag Ne Demek, Jet Lag Nedir
Jet Lag Ne Demek, Jet Lag Nedir

Jet Lag Nedir

Jet lag vücudun kendi biyolojik saatiyle, seyahat edilen yerin saatlerinin uyuşmaması sonucunda ortaya çıkan bocalama durumudur. Jet lag nedir? Farklı zaman dilimlerinde seyahat edildiği zaman ortaya çıkan bu durum uykusuzluk, ishal, yorgunluk ve dikkat dağınıklığı gibi can sıkan durumlara sebebiyet verebiliyor. Uçuşların üzerimizdeki etkisini olabildiğince azaltmak için yapılması gereken bazı şeyler vardır.

Jet Lag Ne Demek

Jet lag vücudun biyolojik saati ile seyahat edilen yerin yerel saatinin uyuşmaması durumudur. Ayrıca tıp dilinde “sirkadiyen ritim bozukluğu” olarak da geçer.

Peki tam olarak  bu jet lag nedir? Değişen zaman dilimi sendromu olarak da bilinmekte olan jet lag vücudun günlük ritmini düzenleyen pineal bezin salgılamış olduğu melatonin hormonuna etki ediyor. Bu hormon gün ışığı görmekle beraber düşüp, gece tekrar artan bir hormon. Vücudumuzun iç mekanizması da aslında gece ve gündüz olarak farklı farklı çalışmaktadır. Bu nedenle farklı zaman dilimlerine sahip yerlere seyahat edildiğinde vücut bunu algılayamıyor. Jet lag kendi başına tehlikeli değildir fakat gerekli önlemler alınmadığınızda dolaylı olarak sağlığınızı etkileyebilir.

Yapılan araştırmalar gösteriyor ki, gündüz yapılan yolculuklar vücudumuz üzerinde  gece yapılan yolculuklardan daha fazla etki sahibi.

Jet Lag’dan Nasıl Korunulur

Bu durumu yaşayıp yolculuğun zehir olmasını istemiyorsanız yapmanız gereken bazı şeyler mevcut. Bunlardan birisi gidilecek yerin saatine 1 hafta önceden alışmaya çalışmak. Bu şekilde sadece yolculuk öncesinde biraz zorluk çekmiş olursunuz fakat jet lag yaşamazsınız, yaşasanız bile etkilerini çok az görürsünüz.

Jet Lag Tedbirleri

Uçusun yapılacağı gün alkol ve kafein içeren şeylerden uzak durmalısınız. Bol bol su içmelisiniz. Bol su içmeyi ihmal etmemelisiniz çünkü uçağın kuru kabin havasından dolayı dehidrasyon (aşırı su kaybı) yaşamanız çok büyük bir ihtimal olarak karşınızda duruyor.

Yolculuk sırasında kendinizi mental olarak gideceğiniz yerin saatine hazırlamanız yararınıza olacaktır. Yani gideceğiniz yerin uyku vaktinde uyumak, yemek vaktinde aç olmasanız bile yemek yemek alışmak adına yapabileceğiniz basit şeyler. Fakat oldukça etkili olduğuna emin olabilirsiniz.

Sıra gidilen yerde alınacak önlemleri anlatmaya geldi. Uçaktan indikten sonra kendinizi doğruca otel odasına atıp hareketsiz kalmak yerine çıkıp dolaşmalısınız. Hele indiğiniz saat güneş görebileceğiniz saatlerse bu etkilerin çok çabuk kaybolduğunu görebilirsiniz. Hareket halinde olun. Çünkü hareketsiz kalmak jet lag etkilerini arttırıyor. Çok yorgun hissediyorsanız veya doğruca otele gitmeniz gerekiyorsa otelde geçirdiğiniz süre boyunca perdeleri kapatıp karanlık bir ortam yaratmak yerine, perdeleri sonuna kadar açıp güneş ışığı görün. Sürekli atıştırma halinde olun. Etkileri kendi haline bıraktığınız zaman düzelmesinin 4-5 gün gibi bir süre alacağını bilin fakat bu da döngüye girecektir. Uykusuzluktan dolayı sürekli uyuyacak bunun sonucunda ise bir süre sonra uyuyamayacaksınız. Bu nedenle ipleri tamamen bedene bırakmak doğru değil.

Fakat gidilecek yerde fazla kalınmayacaksa jet lag etkilerini tersine çevirmek için fazla çaba gösterilmemesi gerek aksi taktirde kendi yerel saatinize alışmakta oldukça zorlanabilirsiniz ve bu yöntemlerin etkisini de göremezsiniz. Bu durumda yapabileceğiniz tek şey uykunuz geldiğinde uyumamaya çalışmak gibi basit şeyler olabilir. Bahsedilen yöntemlerin bepsini denerseniz durumu tersine çevirirsiniz ve kendi ülkenize indiğinizde jet lag etkilerini fazlasıyla hissedersiniz.

jet lag nedir
jet lag nedir

Uyku ilacı, sakinleştirici gibi ilaçlar kullanarak etkileri hissetmemek istiyorsanız bunun için öncelikle bir doktora danışmak zorundasınız. Bilinçsiz içilen bu uyku ilacı ve sakinleştiriciler baş ağrısı, mide problemleri ve daha bir çok yan etki yapabiliyor. Bu nedenle bu ilaçları yolculuk esnasında veya sonrasında bilinçsiz bir şekilde içmemelisiniz.

Fakat tüm bu olumsuzlar içinde bir de avantajlı bir durum var. Uçakla yolculuk yapıldığı için ve uçaktaki barometre basıncı yeryüzündeki havada bulunduğundan çok daha düşük seviyededir. Bu da havadaki oksijen seviyesi aynı olmasına rağmen düşük basınç kan akışının yavaşlamasına neden olacağı ve bunun sonucunda da bitkin düşüreceği için uyuyakalmanıza da sebep olabilir. Fakat yine de her türlü önlemi almakta fayda var.

Hangi Durumlarda Daha Fazla Etkilenilir

Öncelikle bu durumdan gençlerin yaşlılardan daha az etkilendiğini söyleyebiliriz. Çünkü genç vücutlar saat farkına daha çabuk adapte olurlar. Aynı zamanda seyahat edilen yer ve yerel saatiniz arasında ne kadar fark varsa etkiler de o kadar artış gösterecektir.

Ayrıca Doğu’ya doğru seyahat edildiğinde de etkiler daha fazla artmaktadır. Sebebi yeni saat dilimine adapte olmak için uyumamak, yeni bir saat dilimine adapte olmak için erken uyumaya çalışmaktan çok daha zordur.

Jet lag belirtileri kendini seyahat bittikten 12 saat sonra göstermeye başlar ve bir kaç gün de etkisini hissetmeye devam edersiniz.

Jet Lag Belirtileri Nelerdir

  • Yorgun ve bitkin olmak
  • Uyku sersemi olmak
  • Huzursuz hissetmek
  • Kafa karışıklığı ve dikkat dağınıklığı
  • Uyuşukluk hali
  • İshal
  • Aşırı uykulu veya uykusuz olma hali başlıca jet lag belirtileridir ve orta şiddette kendini gösterir.

Bunun dışında soğuk ter, ateş ve kusma gibi belirtiler varsa bunun sebebi virüs, grip veya irtifa olabilir. Bu belirtilerin 24 saatten fazla sürmesi anormaldir. Bu durumda bir doktora görünmeniz ve hemen gerekli tedaviye başlamanız gerekir. Aksi taktirde ölümcül durumlar oluşabilir ve seyahatiniz hayatınızı tehlikeye atabilir. Bu sebeple çok dikkatli olunmalıdır ve doktor kontrolü ihmal edilmemelidir.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here