İmtiyaz Ne Demek, İmtiyaz Sahibi Olmak Nedir

İmtiyaz Ne Demek, İmtiyaz Sahibi Olmak Nedir
İmtiyaz Ne Demek, İmtiyaz Sahibi Olmak Nedir

Günlük hayatta çok kullandığımız ancak çoğu zaman anlamını bilmediğimiz kelimelerden bir tanesi, imtiyazdır. Hatta bazı kişilere, imtiyaz sahibi denir. Peki bu kişilerin sahip oldukları şey nedir? İmtiyaz ne demek?

Bu kelimeyi birçok yerde duyar, okuruz. Örneğin; Nazım Hikmet, bir kitabında şöyle der: “Hem bu sayede artık yüzüme bakmak imtiyazını kazanan biricik erkeksin.”

İmtiyaz Ne Demek

Bu kelimenin birden çok anlamı vardır. Dil, hukuk ve tarih alanlarında farklı anlamlara gelmektedir. Dil alanında, kişiye tanınmış hak ya da şart demektir. Yani bir tür ayrıcalıktır. Buna örnek olarak, sevdiğimiz kişileri gösterebiliriz. Samimiyet ve mahremiyet gibi değerler, yakın çevremize kazandırdığımız bir imtiyazdır.

Hukuk alanında da devlet tarafından fabrika ya da maden işletmek gibi önemli işlerin yürütülmesinde kişi veya kurumlara verilen izindir. İmtiyaz sahibi de bu anlama gelmektedir. Yani imtiyaz sahibi, devletin izni çerçevesinde fabrika işletmek gibi önemliileri yapan kişidir. Bu kişiler, bulundukları toplumda konum gereğince de büyük ilgi görürler.

Liyakat Ne Demek

İmtiyaz Nedir

Bu sözcük, üç farklı anlam barındırmaktadır. Bu anlamlardan en çok kullanılanı ise imtiyaz sahibi kelime grubundaki imtiyazın anlamıdır. Yani fabrika gibi büyük işletmeleri, devletin izni çerçevesin de yürütmektir. En çok kullanılan anlamların ikincisi ise kişiye özel verilen haktır. Bir konuda kimseye taviz vermezken bir kişiye taviz vermek, o kişiye tanıdığımız bir imtihazdır.

Bunların dışında imtihazın çok az kullanıldığı ve çok kişi tarafından bilinmediği bir anlamı vardır. Tarih alanın da duvar ya da sur gibi yapıların üzerinde oluşan çatlak ya da yıkılara gediz yani imtiyaz denir. Fark etmesekte, tarih kitaplarının bazı yerlerinde bu kelime geçmektedir. “Düşmanlar, kale surlarındaki imtiyazlardan içeriye girdiler.” cümlesi buna örnek verilebilir.

İmtiyaz Sahibi Ne Demek

Bu sözcüğün birden çok anlamı olduğu için imtiyaz sahibi birden çok anlama gelmektedir. Ancak bu kelimenin kullanılan her anlamı için imtiyaz sahibi söylenemez. Örneğin; imtiyazın kelime anlamlarından olan gedik için imtiyaz sahibi kullanılamaz. Çünkü burada bir anlatım bozukluğu ortaya çıkar. Gedik, surlardaki ya da duvarlardaki delikler veya yıkıklardır. Bir deliğin ya da yıkığın sahibi olamayacağından dolayı bu kavramı kullanmak anlamsız olur.

imtiyaz ne demek
imtiyaz ne demek

Diğer iki anlam için bu kavram kullanılabilir. Bir okulun kantin işletme sahibi için bu okulun kantininin imtiyaz sahibi denilebilir. Bunun dışında bu fabrikanın imtiyaz sahibi benim, cümlesi de örnek verilebilir. Bu yayınevinin imtiyaz sahibi kim sorusun da soran kişinin, yayınevi sahibini sorduğu anlaşılmaktadır.

Son olarak bir kişiye özel verilen hak için imtiyaz sahibi denilebilir. Sevgili, patron, anne, baba, kardeş ya da dost gibi yakın çevre, kişi için imtiyaz sahipleridir.

Yazının başında bahsettiğimiz Nazım Hikmet’in, “Hem bu sayede sen artık yüzüme bakmak imtiyazını kazanan biricik erkeksin.” sözü bu anlamda kullanılmıştır.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here