Halide Edip Adıvar Kimdir, Hayatı ve Eserleri

Halide Edip Adıvar Kimdir, Hayatı ve Eserleri
Halide Edip Adıvar Kimdir, Hayatı ve Eserleri

Yaşadığı süre boyunca Türk kadınlarına ilham olan kişiler arasında yer alan Halide Edip Adıvar, hem Türk Edebiyatı’nın hem de Milli Mücadele Dönemi’nin en ünlü isimlerindendir. Özellikle Millî Mücadele yıllarında ülkemizin kurtuluşu için oldukça önemli çalışmalarda bulunan Adıvar, Cumhuriyet Dönemi ile Servet-i Fünun’un en başarılı kalemlerinden birisi olarak da nitelendirilebilmektedir.

Halide Edip Adıvar Kimdir

’’Halide Edip Adıvar kimdir?’’ diyenler için bu önemli ismin sadece edebiyat alanındaki şöhretinden değil, kahraman karakterinden de bahsetmek gerekmektedir. Türkiye’nin ilk kadın yazarlarından birisi olma unvanını elinde bulunduran Halide Edip Adıvar ayrıca Halide Onbaşı ismi ile de bilinmektedir.

Edebi kimliğinin dışında akademisyen, öğretmen ve başarılı bir siyasetçi olarak da tanınan Halide Edip, Türk tarihi için adeta bir dönüm noktası olan Kurtuluş Savaşı’nda Ulu Önder Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün yanında görev alarak ölümsüz liderimize ve Türk halkına destek olmuştur. Yine Kurtuluş Savaşı esnasında verdiği çetin mücadele nedeniyle de kahramanlık rütbesine layık görülmüştür.

Yaşadığı dönemde gazeteciliğin gelişebilmesi adına Anadolu Ajansı’nın kurulmasına destek olan Halide Edip Adıvar, tüm bu girişimleri ve çok daha fazlası ile içinde bulunduğu şartlara göre dopdolu bir hayat sürerek cesareti, fikirleri ve yetenekleriyle Türkiye’de yaşayan en değerli isimlerden birisi olmuştur.

Halide Edip Adıvar Kimdir
Halide Edip Adıvar Kimdir

Halide Edip Adıvar Hayatı

Halide Edip Adıvar hayatından bahsetmek gerekirse o dönem ölümcül bir hastalık olan verem nedeniyle annesini daha çocuk yaşta kaybetmesi yüzünden eğitim hayatına evde aldığı özel dersler ile kendisini eğiterek başladığı söylenebilmektedir.

Lise yıllarında Robert Koleji’nde okuyan ünlü isim, daha sonra kolejin Müslüman öğrencileri bünyesinden çıkarma kararı alması nedeniyle yeniden evine dönerek eğitimini burada sürdürmek zorunda kalmıştır. Bu süre içerisinde ilk çeviri kitabını çıkaran Adıvar, bu başarısının ardından ise Robert Koleji yetkilileri tarafından geri çağırılmış ve o da gelen teklifi kabul ederek Robert Koleji’ndeki eğitimine kaldığı yerden devam etmiştir. Bu olay sonucunda Halide Edip Adıvar, o zamanlarda Robert Koleji’nden mezun olabilen tek Müslüman olarak da tarihe geçmiştir.

Başarıyla geçen lise yıllarının ardından lisede matematik öğretmeni olan Salih Zeki Bey ile evlenen Adıvar, hem kendisinin hem de eşinin öğretmen olması neticesinde evliliği süresince hayatını okullarda sürdürmüştür. Bu sayede bol bol kitap okuyan ve kendini fazlasıyla geliştiren Halide Edip, 1900’lü yıllarda Salih Zeki Bey’in başka bir kadını daha eş olarak almak istemesini kabullenmemiş ve eşinden boşanmıştır. Adıvar’ın bu hareketi, o dönem şartları göz önüne alındığında gerçekten de önemli bir cesaret örneği olarak nitelendirilmiştir.

İlerleyen yıllarda özellikle Kurtuluş Savaşı dönemlerinde toplumda kadın nüfusunun daha aktif hale gelmesiyle birlikte Halide Edip Adıvar da kendini etkili şekilde ifade edebilme imkanlarını bulmuş ve çok daha kaliteli Halide Edip Adıvar eserleri ortaya koymuştur.

Balkan Savaşı yıllarında ise öğretmenlik mesleğini bırakan ve müfettişlik görevine geçen Adıvar, uzun bir müddet kız okullarının düzeninden sorumlu olmuştur. Bu görevi esnasında çok sayıda kız öğrenciye eğitimleri konusunda destek olan Halide Edip, katıldığı okul ve yetimhane açılışları esnasında Adnan Adıvar ile tanışarak ikinci evliliğini gerçekleştirmiş ve bu evlilik ile birlikte Adıvar soyadını da resmen kazanmıştır. Daha sonraki yıllarda da kendisi gibi Millî Mücadele’ye büyük önem veren ve doktor olan Adnan Bey ile ülkenin kurtuluşu adına büyük çabalar göstermiştir.

1917 yılına geldiğinde eşi ile birlikte ülke dışına çıkarak uzun yıllar İngiltere ve Fransa’da yaşayan Halide Edip, Columbia Üniversitesi ve Delhi İslam Üniversitesi gibi farklı ülkelerin eğitim kurumlarında misafir eğitim görevlisi olarak dersler vermiştir. 1939 yılında Türkiye’ye geri dönen Adıvar, dönüşünün ardından İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi’nin İngiliz Filolojisi Kürsüsü başkanı olarak görevlendirilmiştir. 1950’de ise milletvekili seçilmiş ve 4 senenin ardından yeniden üniversiteye dönerek ölene kadar buradaki kürsü başkanlığı görevine devam etmiştir.

Halide Edip Adıvar Eserleri

Halide Edip Adıvar hayatı boyunca çok sayıda roman, hikâye ve anı kitabı çıkararak günümüzde halen en çok okunan yazarlar arasında yer almaktadır. Vurun Kahpeye, Tatarcık, Döner Ayna, Sinekli Bakkal, Ateşten Gömlek ve Handan gibi ünlü Halide Edip Adıvar eserleri dışında Kalp Ağrısı romanının da yazarın en başarılı eserlerinden olduğu söylenebilmektedir.

Servet-i Fünun akımının aksine dilden çok içeriğe önem vererek yazan Halide Edip Adıvar, böylelikle anlatmak istediği her şeyi okuyucularına kolaylıkla aktarabildiği eserler meydana getirmiştir. Adıvar, yazmış olduğu eserlerinin genelinde ise toplumun eksikliklerinden, Millî Mücadele Dönemi’nde yaşananlardan ve kadının toplumsal rolünden bahsetmiştir.

Anı türünde yazdığı Mor Salkımlı Ev ve Türk’ün Ateşle İmtihanı ismindeki eserleri ile de takdir edilen ünlü yazar, Mor Salkımlı Ev kitabında birinci eşinden ayrıldığı döneme kadar yaşadıklarını ve hayatını anlatmıştır. Eşinden ayrıldığı günü yeni bir dönemin başlangıcı olarak kabul ettiği içinse Mor Salkımlı Ev’i tam da bu aşamada sonlandırmıştır. Bir diğer anı eseri olan Türk’ün Ateşle İmtihanı’nın ise Kurtuluş Savaşı’nın en güzel şekillerde dile getirildiği nadide eserlerden birisi olduğu söylenebilir.

5 YORUMLAR

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here

CAPTCHA


This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.