Faşist Ne Demek, Faşist Kime Denir

Faşist Ne Demek, Faşist Kime Denir
Faşist Ne Demek, Faşist Kime Denir

Faşist ne demek? Faşist kelimesi, halk içerisinde ırkçılık söylemleri yapan, aşırı kontrolcü şahısları kötülemek niyetiyle kullanılıyor olsa da; esasında bir devlet yönetme biçimidir. Ancak faşizm için ‘İnsan fıtratına uygun bir yönetim biçimidir’ denilemez. Zira bu yönetim şeklinde aslolan liderdir ve lider devlet ve halk için neyi uygun görüyorsa her şey öyle sürmelidir. Makalemizde Faşist nedir, Faşizm nedir, gibi başlıklar altında konuyu derinlemesine ele alacağız:

Faşist Ne Demek

Faşist kelimesi sanıldığı gibi bu kişilere başkaları tarafından yapılan bir yakıştırma olmayıp bilakis faşizmi başlatanların kendi kendilerine verdikleri bir isimdir. Kelime, İtalyanca ‘demet’ anlamına gelen ‘fascio’ kelimesinden türemiş; demet halinde olan bir şeyin müstakil bir şeyden daha güçlü olması felsefesi üzerine bu isim seçilmiştir.

İlk olarak İtalya’da başlayan bu yönetim biçimi, zamanla başka ülkelerde de uygulanmıştır. Bunlara göre, parlementer sistem, dinamik yani hızlı karar alabilen, birliğin devamını sağlayan, bilinçli ve sorumluluk duygusu olan bir devlet yönetimini beceremez. Bu sayılan özellikleri taşıyan dinamik devlet, bunlara göre ancak faşizmle getirilebilir.

Bir faşistin sloganı “laf yok, iş var!” olsa da bu, esası halk için halka zulüm olan bir slogandır. Faşistler dini uzak durulması gereken, çıkmaz bir yol olarak görür ve bunun yerine bilimi koyarlar. Çünkü dini kabul etmek, aynı zamanda vicdanı kabul etmeyi de gerektirecektir. Faşist kime denir sorusunun cevabı ise biyolojik ırkçılığı ve ırksal arınmayı devleti için temel ilke kabul eden kişi olduğudur.

Kapitalizm Nedir

Faşist Nedir

Faşist, devletini ya da ırkını bütün insanlığın önünde tutan, kendi gibi düşünmeyen herkesi bir tehdit kabul ederek hayatını bu nefret üzerine kuran kişidir. Bu noktada vatanseverlik ile bu şekilde aşırı bir ırkçılığı kaplayan faşizmi karıştırmamak gerekir.

Bu saplantılı zihniyetin temelinde yatan duygu korkaklıktır. Bu korku ise kendi hürriyetini kaybetme endişesi olup çözüm olarak bulunan yöntem başkalarının hürriyetini kısıtlamaktır. Faşist bir insan belirsizliklerden nefret eder ve gerekirse kendisinin dahi hayatını kısıtlayacak boğucu bir düzeni tercih eder.

Kendi fikirlerinin hakim olacağı düşüncesi onları kollektif baskıya ve şiddete boyun eğen bir kıvama getirir. Bir faşist, vatandaşlar arasında olması gereken adalet ve eşitlik ilkesine karşıdır. Mussolini’nin kadınların felsefe eğitimi almasını yasaklaması, buna örnek olarak verilebilir.

Sosyalizm Nedir

Faşist Kime Denir

Faşist kelimesi sıradan fertler bazında ele alındığında devletini ya da ırkını gözünde putlaştırmış, orduya taparcasına bağlanan kişileri kasteder. Faşist, soykırımları normal kabul eder ve mazur göstermeye çalışır. Bu kişiler için üç önemli şey vardır: Lider, devlet, ulus (bazen sadece kendi ırkları).

Bu üç şey için her şeyi feda edebilir; işin kötüsü her zulmü yapabilirler. Faşist liderler kendi ırk ve kültürlerini diğer toplumlardan üstün görerek başka ülkelerle münasebetlerini agresif bir politik anlayış üzerine kurarlar. Faşist lider, hem kendi hem sadık adamları gözünde adeta bir ilah gibi muamele görür.

faşist ne demek
faşist ne demek

Bunlara göre bu lider emretmek, halk da onun emirlerini yerine getirmek için mevcuttur. Hatta her fert kendi arasında bir emir komuta zinciri içinde olmalıdır ki, asayiş devam etsin ve devlet için pürüz çıkmasın. Bu lider, devletin yanılmaz yol göstericisi ve değiştirilemez, değiştirilmesi teklif dahi edilemez önderidir. Bir faşist için devlet kavramı her şeyden  yücedir ve bu değerden daha üstün bir şey yoktur.

Faşistler özgürlük yerine sarsılmaz bir otorite ve disiplini, eşitlik yerine baskı düzenini uygun görür. Her ne kadar bu sistemle yönetilen bir ülkede demokrasinin varlığı iddia ediliyorsa da demokrasilerde karar veren halkın tamamıdır.

Faşizm Nedir

Faşizm, halk üzerinde egemenlik kazanmış sınıfın emniyet güçlerini ve yargıyı tamamıyla kontrolü altına alıp halk üzerinde kurduğu baskı rejimidir. Eğer bu rejim askerî darbeyle gelmişse ‘açık faşizm’, seçimle gelmişse “parlementer faşizm” diye adlandırılır. Bu düzende sosyal ve ekonomik kalkınma, zor kullanma yoluyla sağlanmaktadır.

Faşizm, insanı bir makine ya da yaşamsal rutini sabit olan bir hayvan sürüsü gibi görür. Bu düzende aykırı görüşte yazılmış bir kitap, bir dergi bile gözardı edilmeksizin toplatılır; yazarının tutuklanması ise en hafif cezadır. Faşizmde siyasetin şiddet yoluyla icrası ve kontrol altına alınması meşrudur. Devleti mutlak güç olarak kabul eden bu zihniyet, totaliter bir yapıya sahip olup dış politikada da agresif bir yaklaşım izler.

Demokrasi ve benzeri özgürlükçü sistemler, bu yönetim biçiminden çok uzak bir çizgidedir. Ekonominin devlete hizmet etmesini öngören faşizm, ekonomiye müdahale etmeyi zorunluluk olarak görür. Faşist düzen, politik güçle ekonomik gücün aynı elde toplanması olarak da tarif edilebilir.

Faşist Sözler

Faşizmi kendi pencerelerinden anlatan faşistler, onu farklı sözlerle tarif etmişlerdir. Faşizmin atası Mussolini faşizmin bir din olduğunu söylemiş; “Faşist gençlere öğreteceğim hɑkikɑti önce hɑyɑllerine işledikten sonrɑ zaten zihinlerine de işlenmiş olacaktır” demiştir. Ayrıca faşizmin şirketçilik olarak ɑdlɑndırılmɑsı gerektiğini; çünkü şirket ve devlet gücünü birleştirdiğini iddia etmiştir.

Mɑurice Schumɑnn’ın bu konu ile ilgili ‘limitsiz ve frensiz bir özgürlük’ hɑyɑli kuran kişinin faşizmin tohumlɑrını bünyesinde taşıdığını, ɑvɑzı çıktığı kɑdɑr antifaşist olduğunu haykırsa bile durumun bundan ibaret olduğunu söylemiştir.

Faşizmle ilgili ilginç sözlerden biri de Mɑx Horkheimer’in “Kapitalizm hakkında konuşmɑyɑnlɑr, faşizm hakkında sussunlɑr” sözüdür. Horkheimer bu sözüyle kapitalizmin faşizmden çok daha tehlikeli olduğunu kastetmiş olsa gerektir. Upton Sinclɑir ise faşizmi kapitalizmin bir uzantısı kabul etmiş; “Faşizm, kapitalizm ɑrtı cinɑyettir” demiştir.

Yine aynı şekilde Lev Troçki “Faşizm kapitalist reɑksiyondɑn başka bir şey değildir” diyerek bu fikri desteklemiştir. Ülkemizin komünist düşünceye sahip olduğu bilinen ünlülerinden Yılmɑz Güney ise doğal olarak faşizm aleyhine söylemlerde bulunmuş ve “Faşizm hangi ülkede olursɑ olsun, sadece o ülkenin işçisine ve hɑlkınɑ değil, tüm dünyɑ işçilerine ve hɑlkınɑ kɑrşıdır” demiştir.

Faşist Liderler

Dünya tarihinde faşist olarak tanımlanabilecek pekçok lider gelip geçmişse de yakın tarihte hüküm sürmüş en meşhurları şunlardır:

Benito Mussolini: 1920-1930’lu yıllarda faşist yönetim biçimini ilk olarak başlatan İtalyan liderdir. Çalışmalarına 1914 sonlarında başlayan faşist lider, Devrimci Hareket Grubu’nu kurar. Grup aşırı milliyetçilik ideolojisi üzerine kurulmuş; daha sonra buna faşizmin temellerini oluşturacak yeni temeller eklenmiştir.

Kendisini hiçbir siyasi fikre bağlı görmeyen bu fikir grubu, komünizm ve sosyalizme karşı olmasıyla sağa yakın kabul ediliyordu. 1925 itibariyle ülkede diktatörlüğe başlayan Mussolini, yargının da desteğiyle yaptığı zulümleri hukuksal olarak meşru göstermiştir.

Adolf Hitler: Birinci Dünya Savaşı’nda habercilikle görevli askerlerden biri olan Hitler, kendisini ilk olarak bu alandaki başarılarıyla göstermiştir. Hitler, Mussolini’yi kendisine örnek olarak almış olsa da; Mussolini’nin çizgisi ırkçılıktan ziyade devletçilik temeli üzerine kuruludur. Hitler İtalyan ırkının saf bir ırk olmadığını düşünürken, Mussolini de onun saf ırk fikrini boş bir hayal olarak görüyordu.

Kurduğu faşist düzende Yahudi ırkına yer olmadığını düşünen Hitler, onları trene bindirip kamplara yollamış; bu insanların çoğunu yaktırmıştır. Sadece Yahudileri değil; romanları, zencileri, akıl hastalarını ve bedensel engellileri de insan kabul etmeyen Hitler, Alman ırkını homojen(!) bir hale getirmek için bu kişileri de yok etmiştir.

Bu şahısların tutuklanması, toplama kampına gönderilmesi, hatta öldürülmesi; tamamen devletin bekası için yapılan önemsiz bir faaliyet sayılmaktaydı. Hitler, her ne kadar Avrupa’da da faşist bir lider olarak kabul edilse de, geçmişi Haçlı seferleri ile bilinen, emperyalizm felsefesi devam eden Avrupa’nın bünyesinden böyle bir liderin doğması normal kabul edilmiştir.

Sırp lider Slobodan Milosoviç: 1989 yılında Sırbistan Devlet Başkanı olan Milosoviç, Slav milliyetçiliği düşüncesiyle Yugoslavya’yı kana bulayan kişilerin lideridir. 1991-1995 yılları arasında Yugoslavya’ya bağlı halklar arasında çıkan iç savaşta bu şahsın payı ve rolü büyüktür. Hakkında yapılan pekçok suçlama nedeniyle 2001 yılı Nisan ayı başlarında tutuklanmış olup ‘Sırp kasabı’ ünvanını alacak kadar kan dökmesi onun en büyük suçudur.

Faşizmin İlkeleri

– Faşizmde devlet halkın istediği gibi değil, halk devletin istediği gibi olmak zorundadır. Buna göre halk devletin izin verdiği kadar kendi ırkına ait özellikleri gün yüzüne çıkarabilir; dinini yaşayabilir; fikrini açıklayabilir.

– Düzenin bozulmaması ve asayişin korunması en önemli ilkelerdendir. Faşizmde ordu içinde müthiş bir düzen söz konusudur. İkinci Dünya Savaşı’nda Alman askerlerine ait fotoğraflar incelendiğinde, üniformalarının tertibi bile buna örnek olarak yeterlidir. Ordular arası düzen yarışı yapılsa, faşizmle yönetilen orduların birinci geleceği muhakkaktır.

– Organizasyondaki kusursuzluk da faşizmin bir parçasıdır. Sözgelimi kimler tutuklanacak, kimlere baskın yapılacak, halka hangi hareketlerle gözdağı verilecek, bunlar organize bir şekilde planlanır ve uygulamaya koyulur.

– Faşizmde vicdan sahibi olmak bir zafiyettir ve faşist liderin yetki verdiği bir kimse vicdani bir karar alırsa bunun bedelini ağır ödemeye hazır olmalıdır. Bu zihniyete göre insan insan değil, devletin bekası için gerekli bir parçadır.

– Faşizmde fiziksel güvenlik, asayiş ve düzen uğruna bireysel özgürlüklerden feragat edilir. İnsan hürriyetini reddeden bu anlayışı benimseyen fertler, gün gelip kendilerinin de düzeni tehdit eden bir kimlik olarak algılanma ihtimalini düşünmezler.

Faşizm İle İlgili Kitaplar

Liste halinde verdiğimiz kitaplar, faşist ne demek anlaşılması açısından yeterli olacaktır:

Faşizm Faşist Devlet / Benito Mussolini

Anti – Faşist Şiir ve Faşizm / Yılmaz Öner

Faşizmin Analizi / Maria Maccıocchı

Faşist İdeolojinin Doğuşu / Zevv Sternhell, Mario Sznajder, Maia Asheri

Faşist Hareketler /Ernst Nolte

Faşistler / Michael Mann

Mussolini ve Faşizm / Paul Guichonnet

Faşist / Boris Nedelkof

Türkiye’de Faşist Alman Propagandası / Johannes Glasneck

Faşist Devlet Felsefesi / Çetin Yetki

Liberal Marxiste Faşist Nasyonal Sosyalist ve Sosyal Devlet / Profesör Dr Ayferi Göze

Tanrıyı Hatırlamak /Sidi Hasan Abdullah Abdülhamid.

Faşizm İle İlgili Filmler

Aşağıda faşizm ve sonuçları üzerine çekilmiş filmlere ait bir liste verilmiştir. Bazıları komedi, bazıları dram şeklinde olan bu filmler, faşizmle yönetilen ülkelerin durumunu göstermesi açısından ilgi çekicidir.

Sorgiardino dei Finzi Contini (1970) / Vittorio De Sica / İtalyan sineması

The Great Dictator (1940) / Charlie Chaplin / Komedi

A man escaped (1956) / Robert Bresson

Salò o le 120 giornate di Sodoma (1975) / Pier Paolo Pasolini

Le Chagrin et là pitié  (1969) / Marcel Ophüls / Fransızca Belgesel

Il Conformista (1971) / Bertolucci / İtalyan sineması

El laberinto del fauno (2006) / Guillermo del Toro

Amarcord (1973) / Federico Fellini / İtalyan sineması

Das weisse Band – Eine deutsche Kindergeschichte (2009) / Michael Haneke

1900: Novecento (1976) / Bernardo Bertolucci

Una giornata particolare (1977) / Ettore Scola

Die Ehe der Maria Braun (1979) / Rainer Werner Fassbinder

Die Welle (2008) / Dennis Gansel

Görüldüğü üzere faşizmde halkın adına kararı elit tabaka vermektedir. Halk egemenliği, kuvvetler ayrılığı, siyasi görüş zenginliği gibi demokratik rejimin temellerini oluşturan bir yönetim biçimi olan faşizm günümüz medeniyet anlayışıyla uyum göstermemektedir.

1 Yorum

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here