Caz Müzik Nedir, En İyi Caz Şarkıları Hangileri

Caz Müzik Nedir, En İyi Caz Şarkıları Hangileri
Caz Müzik Nedir, En İyi Caz Şarkıları Hangileri

Caz Müzik Nedir?

Müzikal yapısı, ritmik tabanı ve doğaçlamaya dayanan tarzı ile caz müzik neredeyse yüz yıldır müzik dünyasında ayrı bir yere sahiptir. Bir yandan da armonisi ve farklı çalma teknikleri ile hala gelişimini sürdürmektedir. Klasik müzik ne kadar kurallara bağlı yapıya sahipse, caz müzik aksine özgürlükten yanadır.

Caz müziği yapabilmek için doğal yetenek gereklidir. Ancak bunun yanında bu müziği iyi tanımak, enstrümanlara hakim olmak ve eğitimli olmak gerekmektedir. Günümüzde bütün caz piyanistleri, klasik müzik eğitimi almış kişilerdir.

Peki caz müzik nedir? Caz müzik, Amerika’da zencilere özgü, ritmik yapıda bir müzik türüdür. Ondokuzuncu yüzyılın sonlarından itibaren önce Amerika’ya, arkasından bütün dünyaya yayılmıştır. Aslına bakılırsa caz, sadece zencilere özgü değil, çeşitli müziklerin bir karışımıdır. Caz müzik üzerinde, Amerika’da yaşayan beyaz insanların halk müziğinin, zencilerin dinsel müziklerinin, İspanyol kökenli Amerikalı’ların halk müziğinin ve Afrika yerlileri şarkılarının etkisi olmuştur. Bu yüzden de kısa sürede yepyeni bir müzik türü hüviyetini kazanmıştır.

Caz Müzik Tarihi

Caz müzik tarihi çok uzun ve köklü bir geçmişe uzanmaktadır. Yaygın olan görüşlere göre, Afrika kıtasından köle olarak getirilen ve New Orleans ve Mississippi çevresine yerleştirilen siyah insanlar, tarlalarda çalışırlarken kendi yörelerine ait şarkıları söylemeye başlamışlar ve cazın ilk notaları bu şekilde ortaya çıkmıştır. O dönemde bu şarkıların kendilerine özgü karışık ritimleri vardır ve enstrüman olarak da melodik bir özelliği olmayan ağaçtan yapılmış bir müzik aleti kullanılmaktadır. Melodilerde zaman içinde pentatonik denilen ve beş sesin yer aldığı bir gam kullanılmıştır. Pentatonik gam özellikle Blues şarkıların temelidir.

Caz Müzik Nedir
Caz Müzik Nedir

Afrika’dan zorla getirilen bu insanlar, baskı altında gittikleri kiliseleri, gördükleri zulümden bir kurtuluş olarak görmüşler ve burada kendilerine özgü şarkıları söylemişler ve danslar yapmışlardır. Blues, zencilerin çalışırken söyledikleri halk şarkılarıdır ve cazın temelinde bu müzik yatar. İçeriğinde ağırlıklı olarak iç sıkıntıları ve hüzün bulunmaktadır. Aslında caz tarihi temelinde sadece acılar bulunmaktadır.

Afrikalı kölelerin, tarlalarda çalışırken söyledikleri şarkıların temeli Ragtime türü müziktir ve bu müzik cazın ilk adımı kabul edilmektedir. Bu müziğin arka planında yorgunluk, kölelik ve isyan bulunmaktadır. Cazın ikinci adımı blues tarzı müziktir. Bunu hot jazz takip etmiştir. Bu müzik, caz müziğinin sahnede söylenmiş şeklidir. Cazın son aşaması ise swing’dir. Artık caz müzik gelişimini tamamlamıştır. Bu aşamada özellikle klasik müzik eserleri caz müziğine girmiştir.

Caz Müzik Aletleri

Caz müziğinde kullanılan enstrümanlar iki gruptur. Bir grup caz müzik aletleri melodi ağılıklı olurken bir kısmı ritim ağırlıklıdır. Meloldi grubunda kullanılan başlıca enstrümanlar saksafon, trombon, trompet ve klarnet gibi daha çok nefesli çalgılardır. Ritim için kullanılan enstrümanlar ise kontrbas, piyano ve davuldur.

Cazın temel özelliği, dinleyenlerde dans etme isteği uyandırmasıdır. Bunu sağlayan ise genelde müziğin temelini oluşturan dört zamanlı ölçünün, nispeten zayıf olan ikinci ve dördüncü vuruşlarındaki hafiflik ve rahatlıktır. Bu ritimleri en güzel veren enstrümanların başında kontrbas gelir. Kontrbas, bilhassa caz müziğin vazgeçilmez bir enstrümanıdır.
Cazın melodi kısmında kullanılan nefesli çalgılar ise genelde bando orkestralarının temel enstrümanlarıdır.

Afrikalı köleler gelirken yanlarında bir müzik aleti getirmemişlerdi. Ama zencilerin gelmesindende önce New Orleans’ta Fransızlar ve İspanyollar vardı. Onlar eğlenirken genelde bando orkestralarını dinliyordu. Blues ve caz müziği bu nedenle bandolar tarafından seslendirilmiştir ve bugüne kadar böyle gelmiştir. Bugün de nefesli çalgılar ve kontrbas önemli caz aletleri olmuştur.

Caz Müzik Sanatçıları

Yukarıda caz müziğinin gelişim evreleri açıklanmıştır. Birinci evre olan ragtime 1917 yılına kadar devam etmiştir ve bu dönemin en tanınan caz müzik sanatçısı Elly Roli Marton’dır. Caz müzik gelişiminin son aşamasında yer alan Louis Armstrong ise özellikle klasik müzik ile caz müziğinin harmanlanmasında etkili olmuştur.

Dünyanın caz müzik ile ilk tanışması 1917 yılında Dixieland Jazz Band tarafından çıkarılan ilk plak ile olmuştur. Bu şekilde caz, artık bütün dünyada tanınmaya ve dinlenmeye başlamıştır.

Caz müzik sanatçıları arasında Louis Armstrong en fazla tanınan bir trompetçidir. Duke Ellington caz müziğinin piyanist ve bestecilerinden biridir. Dizzy Gillespie trompet ve trambolin çalar ve modern cazın en önemli isimlerinden biri kabul edilir. Caz tarihinin en önemli cazcısı kabul edilir. Saksafon çalan Charlie Parker, caz müziğinin kurucusu olarak bilinir. Çaldığı melodileri ağırlıklı olarak Dizzy Gillespie bestelemiştir. Bir başka besteci ve trompetçi Miles Davis’dir. Mile Davis, yirminci yüzyılın müzik dehalarından biridir. Annesi de iyi bir blues piyanistidir. Başka ünlü caz sanatçıları da var. Nat King Cole klasik müzik eğitimi almış bir caz piyanistidir. İlk zamanlar babası ile birlikte kiliselerde çalışmıştır. Billie Holiday, sesi ile ünlenen bir caz şarkıcısıdır.

Türk Caz Müzik Sanatçıları

Ülkemizce caz müzik, çok fazla popüler olmasa da her zaman saygı görmüştür. Ancak 1970’li yıllarıda birlikte caza olan ilgi artmaya başlamıştır. O yıllarda ülkemizde konserler veren Miles Davis ve Chick Corea başka cazcıların bunda katkısı olmuştur.

Ülkemizin ilk caz müziği yorumcusu Sevinç Tevs’dir. Ancak Ayten Alpman, ülkemizde kadın caz sanatçıları arasında ilk akla gelen isimdir. Olağanüstü sesi ile hem ülkemizde hem de Avrupa’da tanınmıştır. Türk caz müziği sanatçıları arasında Nükhet Ruacan da ayrı bir yere sahiptir. Aynı zamanda öğretim üyesi olarak da adını altın harflerle yazdırmıştır.

Selçuk Sun Türk caz sanatçıları arasında bir duayen olarak kabul edilmektedir. Dizzy Gillespie, Quincy Jones ve daha birçok dünyaca ünlü caz sanatçılara kontrbas ile eşlik etmiştir.

Türk caz sanatçıları arasında bir başka isim davulcu Erol Pekcan’dır. Çıkardığı Jazz Semai isimli albüm, Türk cazının temel taşlarından biri olarak kabul edilmektedir.

Süheyl Denizci, TRT İstanbul Hafif Müzik ve Caz Orkestrası kurucularından biridir. Saksafon çalan İsmet Sıral da ülkemizin ilk caz orkestrası şeflerinden biridir.

En İyi Caz Müzik Şarkıları

Kişiden kişiye göre değişir elbette. Hatat kişinin ruh durumuna göre de değişir. Ama bugün akıllarda kalan ve hala büyük bir beğeni ile dinlenen en iyi caz müzik şarkıları denilince ilk anda şunlar sayılabilir:

En İyi Caz Şarkıları
En İyi Caz Şarkıları
  • What a Wonderful World (Louis Armstrong)
  • When I Fall In Love (Miles Davis)
  • I’m a Fool to Want You (Billie Holiday)
  • Mona Lisa (Nat King Cole, Bing Crosby)
  • All Night Long (Aretha Franklin)
  • Unforgetable (Nat King Cole)

Zaman zaman medayada en iyi caz şarkıları türünden haberler çıkar. Aslına bakılırsa o kadar muhteşem şarkılar yapılmış ki, bunların arasından doğru bir sıralamak yapmak kolay değildir.

2 YORUMLAR

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here