Biyografi ve Otobiyografi Nedir, Ne Anlama Gelir

Biyografi ve Otobiyografi Nedir, Ne Anlama Gelir
Biyografi ve Otobiyografi Nedir, Ne Anlama Gelir

Biyografi Nedir

Biyografi nedir? Biyografi, herhangi bir kişinin hayatının başkası tarafından anlatıldığı edebi türe verilen isimdir. Biyografilere daha çok, ilginç bir hayat yaşayan insanlar, önemli bilim adamları, tarihsel kişilikler, takdir görmüş sporcular vs. gibi toplum tarafından kabul görmüş karakterler konu olurlar. Bu nedenle hayatı anlatılan kişi seçimleri genelde sıradan insanlardan oluşmaz.

biyografi nedir

Biyografi türü kendi içerisinde biyografik roman, bilimsel biyografi ve nekroloji olarak üçe ayrılır. Biyografik romanda, anlatılan kişinin hikayesi olay kurgusu şeklinde anlatılır. Biyografik bir türdür ama aynı zamanda romana da evrimleşmiştir. Bilimsel biyografide bilim ile uğraşan insaların hayatları, yapmış oldukları çalışmalar vs. aktarılır. Hikayeleşme tarzı üsluba yer verilmez. Nekroloji ise ölen bir kişi hakkında yapılan çalışmalardır. Bilimsel biyografiden farkı ölümden sonra ortaya çıkan yayınlardan faydanılmasıdır.

Otobiyografi Nedir

Otobiyografi nedir? Otobiyografi  herhangi bir kişinin kendi hayatını kaleme almasıyla meydana gelen bir edebi türdür. Otobiyografi her ne kadar bireysel bir yazım olarak addedilse de esasında nesneldir. Çünkü bir otobiyografinin okunması için anlatılanların hem merak uyandırıcı hem de sıradışı olması gerekir. İnsanlar eğer otobiyografi okuyacaklarsa ilgi duydukları, belirli alanlarda üne kavuşmuş karakterlerin otobiyografilerini tercih ederler.

Otobiyografi nedir

Biyografi Kelimesinin Kökenleri ve Eski İsimleri

Biyografi kelimesi bazı kaynaklara göre Yunancadan, bazı kaynaklara göre ise Fransızcadan dilimize geçmiştir. Biyografi hakkında bilinen ilk Yunanca kelimenin ismi “bioses”tir. Hatta ilk yazım türü olarak da yine Eski Yunan şehirlerinde kullanılmıştır. Rivayetlere göe Eski Yunan şehirlerinde yaşayan insanlar Zeus, Atramisos, Eros gibi tanrıların yaşamlarını yazıyorlar ve bu yazılara bioses adını veriyorlarmış. Miladdan önceki dönemlere ait olduğu düşünülen, arkeolojik kazıyla ortaya çıkarılan tabletler biyografinin kelime kökeninin “polis” adı verilen Eski Yunan şehirlerinde ortaya çıktığını kanıtlıyor.

Biyografi kelimesinin kökenine ilişkin bir başka kaynağa göre ise  kelimenin kökenin Fransızca dilinden geldiği yönünde. “Biographie” olarak belirtilen kelimenin orijinal şekli, dilimize geçerken çeşitli aşamalara uğramıştır. 1800’lü yıllarda biografi, 1930’lu yıllardan sonra biografya olarak kullanılagelmiştir. Günümüzde ise ufak değişikliklere uğrayarak şimdiki yazım şekline bürünmüştür.

Biyografi Nasıl Yazılır? Nelere Dikkat Edilmeli?

Biyografi yazılırken dikkat edilmesi gereken resmi herhangi bir kural bulunmasa da, iyi bir biyografi yazısı için belli başlı kuralların uygulanması gerekir. Öncelikle biyografi konusu olan kişinin son derece iyi araştırılması gerekir. Herkesin bildiği bilgileri sunmak yerine, detaya inmek, bilinmeyenleri söylemek iyi bir başlangıç olabilir. Biyografi yazarken  konunun veya karakterin hayatının başarılı bir şekilde işlenmesi tek başına yeterli değildir. Yazı tarafsız bir gözle aktarılmalı, yazar bireysel yorumda (bazı istisnalar dışında) bulunmaktan kaçınmalıdır. Yazıda oluşturulan üslup, okuyucuya anlatılan karakteri uzaktan izliyormuş hissi vermelidir.

Otobiyografi Nasıl Yazılır? Nelere Dikkat Edilmeli?

Otobiyografi yazarken dikkat edilmesi gereken yazım kuralları iki kola ayrılmaktadır. Eğer başkaları tarafından okunulması planlanan bir otobiyografi ele alınacaksa, yazıların gerçek bilgilerden oluşmasına dikkat edilmelidir. Bireysel hobi olarak otobiyografi kaleme alınmak isteniyor ise bu durumda belli başlı kurallar bulunmasa da, en azından imla ve noktalama işaretlerine önem verilmeli, mantıksız kavramlara yol açabilecek anlatım tarzından kaçınılmalıdır.

Biyografi ve Otobiyografi Türündeki Önemli Yapıtlar

Edebiyat ve sinema dünyasında biyografinin ve otobiyografinin önemi çok büyük. Özellik sinema sektörü son yıllarda biyografik temalı filmlere yoğun ilgi göstermekte. Biyografi ve otobiyografi türündeki bazı önemli yapıtlar:

Edebi Yapıtlar: Beşir Fuad – Viktor Hugo (1886), Olcay Önertoy – Halit Ziya Uşaklıgil, Romancılığı ve Romanımızdaki Yeri (1965), Muallim Naci – Osmanlı Şairleri (1890), Birol Emil – Mizancı Murad Bey, Hayatı ve Eserleri (1979), Nurullah Çetin – Behçet Necatigil, Hayatı, Sanatı ve Eserleri (1998), Kenan Akyüz – Tevfik Fikret (1947), Ö.Faruk Huyugüzel – Hüseyin Cahit Yalçın’ın Hayatı ve Edebî Eserleri Üzerinde Bir Araştırma (1984), Mehmet Kaplan – Tevfik Fikret Devir-Şahsiyet-Eser (1971), Abidin Dino- Kısa Hayat Hikayem, Eve Dönen Adam Yahya Kemal – Beşir Ayvazoğlu

Sinema Yapıtları: A Beautiful Mind (2001) – John Nash’in hayatı, Patch Adams (1998) – Patch Adams’ın hayatı, Temple Grandin (2010) – Temple Grandin’in hayatı, The Wolf of Wall Street (2013) – Genç borsacı Jordan Belfort’un hayatı,  İnto the Wild (2007) – Zengin yaşamı parayı redderek bırakan genç Christopher McCandless’in hikayesi, Le Scaphandre et le Papillon (2007) – Jean Dominuque Bauby’nin hikayesi, Catch Me If You Can (2002) – Frank Abagnale Jr’in hayat hikayesi, The Pursuit of Happyness (2006) –  Chris Gardner’in dramatik yaşam hikayesi, My Left Foot: The Story of Christy Brown (1982) – Christy Brown’un yaşam hikayesi.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.