Bitcoin Nedir, Nasıl Kullanılır, Bitcoin Madenciliği Ne Demek

Bitcoin Nedir, Nasıl Kullanılır, Bitcoin Madenciliği Ne Demek
Bitcoin Nedir, Nasıl Kullanılır, Bitcoin Madenciliği Ne Demek

Bitcoin Nedir

Son yıllarda giderek daha fazla sorulur oldu bu soru: Bitcoin nedir? Tam olarak ne olduğu bilinmeyen her konuda olduğu gibi bu konuda da ürkütücü senaryolar hemen yazıldı. Neticede işin içinde para olunca finans çevrelerinde de sıkça tartışılmaya başlandı. Ve elbette fırsatçıların gözü de açılmadı değil. Bazı kişiler bunu dijital dünyanın bir oyunu olarak gördüler. Bazı kişiler de paranın evrim geçirmiş şekli olarak gördüler. Kısaca öyle ya da böyle bu sistem herkesin kulağına çalındı ve Bitcoin nedir sorusu daha fazla dillenmeye başladı.

Ethereum nedir?

Kısaca Bitcoin dijital bir para birimidir. İlk olarak 2008 yılında Japonya’da, Satoshi Nakamoto isimli bir yazılımcı tarafından tasarlanmıştır. Bitcoinler tasarlanırken şu ilkeler esas alınmıştır:

  • Herhangi bir Merkez Bankası kontrolünde olmasın
  • Resmi kuruluşlar ile ilişkisi olmasın
  • Bunu elinde bulunduranlar tarafından, bir aracı kuruma ihtiyaç duyulmadan transferi yapılabilsin
  • Ülkelerin para birimleri ile alınıp satılabilsin

Bu tasarımı ile Bitcoinin, küresel piyasalarda Dolar veya Euro para birimlerine alternatif olması düşünülmüştür. Bitcoin için bir sembol (฿) ve bir kısaltma (BTC) bile öngörülmüştür.
Bugün finansçıların ağırlıklı görüşüne göre, Bitcoinler kağıt paranın gelecekteki şeklidir. Çok da uzak olmayan bir zamanda artık kağıt para olmayacak ve yerini dijital para alacak. Ama bu kadar cesur davranmayan ve bu sistemi bir macera olarak gören finansçılar da yok değil. Yine de durum o kadar küçümsenecek gibi değil. Çünkü bazı ülkeler ve güçlü siyasetçileri artık resmi olarak Bitcoine itibar gösteriyor ve bir hesap birimi olarak görüyor. Örneğin; Almanya Maliye Bakanı. Bu arada İran, Bitcoini, uygulanan yaptırımlardan kurtulmanın bir aracı olarak görüyor.

Bitcoin Nedir
Bitcoin Nedir

Bitcoin Bir Yatırım Aracı mıdır?

Bitcoine sahip olmak ve kullanmak için önce bir sanal cüzdan oluşturmak gerekiyor. Sanal cüzdanı mobil telefonlarda, tabletlerde veya bilgisayarda oluşturmak mümkün. Bu konuda destek olmak için internet üzerinde birçok web servis bulunuyor. Bu sanal hesaplardan birkaç tane açmak da mümkün. Ayrıca hesap açarken kişisel bilgiler de istenmiyor. Sanal cüdan oluşturulduktan sonra artık para hareketilerine başlanabilir. Yani para göndermek, almak ve alışveriş yapmak bu sanal cüzdan ile olacak.

Ancak sistemin güvensiz olduğu sanılmasın. Para hareketlerinin doğrulanmasına yönelik, asimetrik şifreleme, proof-of-work veya noktadan noktaya ağ bağlantısı gibi bazı teknolojiler kullanılıyor. Bitcoinlerin taraflar arasındaki transferi tamamen şifrelenmiş olarak yapılıyor. Bugün alverişte Bitcoin kabul eden mağazalar ve lokantalar bulunuyor. Hatta Paypal ödeme sistemi de Bitcoin kullanma imkanı vermeye başladı.

Böyle olunca doğal olarak Bitcoinin bir yatırım aracı olup olmayacağı akla gelmektedir. Yukarıda da bir parça değinildiği gibi Bitcoin kullanmak bazı internet protokollerinee tabidir ve bu açıdan güvenli bulunmaktadır. Çünkü bütün işlemler şifrelenmektedir. Yine de sanal cüzdanın hack’lenmesi veya şifresinin çaldırılması olmayacak işler değildir. Bunun, gerçek yaşamda cüzdan çaldırmaktan farkı yok. Ancak denetimsiz bir şekilde Bitcoinleri yaratmak, alıp satmak veya aynı parayı iki kere harcamak mümkün değil.

Bitcoinler sanal paralardır, ancak neticede bir paradır ve Bitcoinler ile yatırım yapılabilir. Örneğin yüksek giden enflasyondan korunmak için veya devletin paraya el koymasından çekindikleri için bazı Arjantinli yatırımcılar birikimlerini Bitcoine çevirmişlerdir. Benzer bir durum Güney Kıbrıs’ta bankacılık krizi sırasında da yaşanmıştır. Bazı yatırımcılar Bitcoin fonlarını kullanmışlardır. İlk sistemli Bitcoin Fonu, 2014 yılında Amerika’da kurulmuştur. Ünlü finans dergisi Forbes, Bitcoin yatırımlarını tartışmaya başlamış ve 2013 yılında en iyi yatırım aracı olarak açıklamıştır. Buna karşılık 2014 yılında Bloomberg, yılın en kötü yatırım aracı olarak açıklamıştır. Yine de bir yıl sonra Bloomberg tablolarında Bitcoin zirvededir.

Bu arada Avrupalı ve Amerikalı bankacılık otoriteleri, Bitcoine yatırım yapılmasını riskli bulmuşlardır. Bu gelişmelere rağmen bugün çok sayıda Bitcoin milyoneri olduğu sanılmaktadır.

Kısaca Bitcoinler yatırım aracı olarak görülmektedir. Diğer yatırım araçlarında olduğu gibi piyasanın arz ve talep miktarı Bitcoinin değerini belirlemektedir. Bu değer sürekli iniş çıkışlar gösteriyor ve bu dalgalanmalar oldukça, yatırımcıların ilgisini çekiyor. Popülaritesi arttığı oranda değerinin de artacağı beklentisi var. Bu beklenti doğal olarak yatırımcıları Bitcoin’e yönlendiriyor.

Bitcoin Nasıl Alınır

Dijital para birimi bitcoin, kullanımı her geçen gün artış göstermektedir. Bitcoin’in son zamanlar da popüler hale gelmesi ile akıllara bitcoin nasıl alınır sorusu gelmektedir. Bitcoin sanal bir para olduğu için diğer paralar gibi el ile tutulan bir para değildir. Bu nedenle bitcoin alımı da satımı da internet üzerinden yapılmaktadır. Bitcoin alabilmek için ilk olarak wallet isimli çevrim içi cüzdan alınmalıdır. Wallet, alacağınız bitcoinleri içerisinde biriktirebilmenizi sağlayacaktır. Wallet oluşturulduktan sonra ise hesabınızın aktivasyonu için cüzi miktarda belirli bir ücret transfer etmelisiniz. Türkiye’de dahil bütün dünyada bitcoin hizmeti sunan platformlar bulunuyor. Bu platformlardan birisine üye olarak almak istediğiniz bitcoin kadar hesaba TL transferi yaparak bitcoin alabilirsiniz.

Bitcoin Madenciliği Nedir

Bitcoin madenciliği, Bitcoinin üretim işidir. Ancak hiç de kolay bir iş değildir. Bu bir arayış ve bulup çıkarma işi olduğu için madencilik denmiştir. Bitcoinleri çıkartmak, Bitcoin elde etmek, yani Bitcoin madenciliği yapmak, özel bir uzmanlık ve yetenek gerektiren bir iştir. Bitcoin madenciliği yapılırken tek amaç bir miktar Bitcoinleri elde etmek değildir. Bu çalışmada bir takım hesaplamalar yapılmakta, sistem ağları güvenilir bir şekilde korunmakta ve sistemde bulunan bütün kullanıcılar senkronize hale getirilmektedir. Sistem tek bir merkezden kontrol edilmemektedir. Bu nedenle Bitcoinlerin kullanıldığı her yerde bu çalışmaları yapmak ve sistemi gözetmek, emek gerektiren bir iştir.

Bitcoin madenciliği işini bireysel olarak yapmak isteyenlerin, yüksek bilgi birikimi yanı sıra çok güçlü bir bilgisayar donanımına sahip olmaları gerekiyor. Bitcoin madenciliği için güçlü donanımlar gerekiyor. Önceleri bilgisayarda merkezi güç ünitesinin (CPU) yüksek kapasiteli olması aranırken, bugün çok hızlı çalışan ekran kartlarına (GPU) ihtiyaç duyuluyor. Yani ekran kartının gücüne bağlı olarak Bitcoin madenciliğindeki performans yükseliyor. Bu arada piyasada, sadece Bitcoin madenciliği için tasarlanmış sistemler de bulunmaktadır.

Genelde bu konuda yeni olanlar tek başlarına uğraşmak yerine bu sistemin havuzlarına dahil oluyorlar. Böyle olunca bir yerde güçler birleşmiş olmakta ve daha basit algoritmalar ile uğraşılmaktadır. Bugün çok sayıda Bitcoinlerin sistem havuzları bulunuyor. Bunlar kendi ilkeleri doğrultusunda farklı dağıtım yöntemleri kullanmaktadır. Bir havzudan elde edilen gelir, havuz yöneticisi payı düşüldükten sonra belli bir formüle göre dağıtılmaktadır.
Bitcoin madenciliği gittikçe zorlaşmakta ve maliyetler artmaktadır. Bu düşünce ile günümüzde bulut madenciliği yöntemi de geliştirilmiştir. Bu şekilde belli bir ücret karşılığında güçlü donanımlar kullanılmaktadır.

İyi de Bitcoin madenciliği nasıl bir iştir? Bu işin güç olmasının nedeni, şanstan öte, Bitcoinin protokolünün tasarlanırken kurulan güvenlik önlemleri yüzündendir. Bu güvenlik önlemleri, herkesin istediği zaman istediği miktar Bitcoin üretmesinin önüne geçmek içindir. Aslında Bitcoin madenciliği, eskilerin ifadesi ile, saman içinde iğne aramak gibi bir iştir. Burada her arama hamlesi, bilgisayarın gücü ile doğru orantılıdır. Bu yüzden güçlü donanımlara ihtiyaç duyulmaktadır. Çünkü arama yapılan bir alana tekrar tekrar dönmek gerekmektedir. Bitcoinler de sürekli yer değiştirmektedir. Ancak Bitcoin bulmanın da bir ödülü var elbette. Bitcoin ilk yayılmaya başladığı yıllarda, bulan kişiye 50 BTC ödül veriliyordu. Bu rakam daha sonra 25 BTC’e düşürülmüştür. Bu yıl yapılacak ödüllendirmede ise ödül miktarının 12,5 BTC’e düşmesi bekleniyor. Yani güçlük arttıyor ama ödül miktarı düşüyor.

Bitcoin Nasıl Kullanılır

Bitcoin yaygınlaştıkça ve tanınırlığı arttıkça değer kazanmaya devam ediyor. Bu yıl Bitcoin, yüzde 350 oranında değer kazanmış durumda. Bazı insanlar hala şüphe ile yaklaşsa da geleceğin para birimi olacağını iddia edenlerin sayısı artıyor.

Bu sistemde alım satım işlemleri taraflar arasında, bir aracı olmadan, doğrudan yapılıyor. Bu işlemler onaylandıktan sonra geçerlik kazanıyor ve bütün kayıtlar blok zinciri adı verilen ve herkes açık olan bir deftere kaydediliyor. Bugün yüzbinlerce şirket ve tedarikçi firma tarafından Bitcoin, bir ödeme aracı olarak kabul ediyor.

18 Ağustos 2017 tarihi itibariyle bir Bitcoin Dolar, 4.378 Dolar değerindedir. Bizim paramızla 1 Bitcoin TL ise 15.550 TL civarındadır. Bugün birçok finans sitesinden Bitcoin kaç TL yapıyor, takip etmek mümkündür.

Bitcoinler değerli bir para cinsi olduğu için, daha küçük miktarları ifade etmek amacı ile milliBitcoin için mBTC, microBitcoin içinse µBTC veya Satoshi ifadeleri kullanılmaktadır. Bu sistemi tasarlayan kişinin adına uygun şekilde Satoshi birimi yüz milyonda bir Bitcoinin karşılığıdır. Bir milliBitcoin ise binde bir Bitcoine eşit olmaktadır.

Yukarıda da açıklandığı şekilde Bitcoinleri kullanmak için önce bir cüzdan oluşturmak gerekiyor. Herkesin birden fazla Bitcoin cüzdanı olabilir. İşlem yapıldığı zaman sistem her işlem için ağa duyuru yapar ve bu işlem blok zincirinde yer alır. Bu şekilde aynı Bitcoinler bir başka işlemde kullanılamaz. Bu şekilde, kurulan ödeme ağının hızlı ve güvenilir olması sağlanmış olur.

Bu sistemin madenciliğinden kazanılan veya satınalınan Bitcoinler internet üzerinde, Bitcoinleri kabul eden herhangi bir alışveriş sitesinde kullanılabilir. Henüz ülkemizde Bitcoin kabul eden bir yer yok. Ama yakın bir gelecekte ülkemizde de bu sistemin yaygınlaşması beklenmektedir.

Bu sistem herhangi bir ülkenin ekonomisinden etkilenmemektedir. Sadece arz ve talep miktarında göre değerinde dalgalanmalar olmaktadır. Herhangi bir ülkenin Merkez Bankası denetimlerine de tabi değildir. Bu yüzden Bitcoinin anonim olduğu söylenebilir. Böyle olunca hiçbir yasal düzenleme, açılan hesapların kapatılmasını veya dondurulmasını sağlayamaz.

Bitcoin Nasıl Kullanılır
Bitcoin Nasıl Kullanılır

Bankalar, Bitcoinlerin transferlerinin yürürlükteki yasal düzenlemelerin dışında olması yüzünden, henüz Bitcoinlerin kabulüne yanaşmamaktadır. Bu yüzden Bitcoin şirketleri bankalarda hesap açtırırken sıkıntı yaşamaktadır. Bu şirketlerin yöneticilerine göre bankalar Bitcoin şirketleri ile iş yapmak konusunda fazlası ile istekli olmalarına rağmen bu çekinceleri yüzünden pek yanaşmıyorlar.

Örneğin National Australia Bank, 2014 yılında, bu sistem ile ilişkili şirketlerin hesaplarını kapamıştır. HSBC Bank da Bitcoin ile ilişkili şirketlerin serbest yatırım fonuna hizmet vermeyi kabul etmemiştir. Buna rağmen Bank of America, 2013 yılında düzenlenen bir raporda, Merrill Lynch Bitcoinin bu konuda ciddi bir rakip olacağını ifade etmiştir. 2014 yılında ise Bostan’da, farklı para birimlerini Bitcoine çeviren ilk banka açılmıştır.

Bankalar arasında bir para transferi yapıldığı zaman mutlaka bir işlem ücreti ödenir. Oysa Bitcoinler ile transfer yapılırken herhangi bir ücret söz konusu değildir. Çünkü arada herhangi bir aracı kuruluş yoktur. Ayrıca Bitcoinler ile yapılan ödemeler aynı anda alıcısına ulaşır. Herhangi bir mesai saati kısıtı yoktur. Bu sistemin önemli eksilerinden biri ise, transfer yapan kişilerin kimlik bilgilerinin gizliliğinden dolayı yasa dışı transferlere olanak sağlamasıdır.

Bitcoin Madenciliği
Bitcoin Madenciliği

Sistemin bir riskli noktası, Bitcoinlerin kaybedilmesidir. Hesabın bir şekilde hack’lenmesi veya şifrelerin ele geçirilmesi durumunda, Bitcoin cüzdanının ve içindeki paraların geri alınmasını sağlayan bir sistem yok. Çünkü karşıda porblemi çözecek bir muhatap yok.
Bu yazıyı okuyan kişiler, Bitcoin TL ne kadar demeye başlamışlardır. Ancak bütün finansal araçlarda olduğu gibi burada da dikkatli olmak birinci koşul. Özellikle Bitcoin piyasasında fiyatların çok dalgalı olduğu zamanlarda. Çünkü bu iniş çıkışlar hem avantaj, hem de dezavantajdır. Kur hızlı yükselerek çok kazandırabilir, ama beklenmedik düşüşler olabilir ve çok kaybettirebilir.

İngiltere’de bu yıl içinde yapılan bir araştırmanın sonuçlarına göre, bütün dünyada Bitcoin cüzdanlarının sayısı 6 milyona yaklaşıyor. Daha dört yıl öncesinde bu sayı 1 milyonun biraz üzerindeydi. Yani kullanıcı sayısı giderek artmaya devam ediyor.

Aynı şekilde iki yıl önce Bitcoini kabul eden işletmelerin sayısı 100 bin civarındadır. Bunlar arasında Microsoft, Dell ve PayPal gibi büyük firmalar da var. Genel olarak Bitcoinleri kabul eden işletmeler, hizmetlerini BitPay ve CoinBase gibi hizmet sağlayıcı kuruluşlardan almaktadır. Bitcoin ile ödeme yapıldığı zaman bu hizmet sağlayıcısı firmalar, bu ödemeyi satıcı firma adına kabul etmekte, ülke parasına çevirmekte ve hesaplanan tutarı satıcı firmanın banka hesabına aktarmaktadır.

Yazan: Birol Şahiner (Emekli Bankacı)

3 YORUMLAR

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here