Asit Yağmurları Nedir, Hangi Gazlardan Oluşur

Asit Yağmurları Nedir, Hangi Gazlardan Oluşur
Asit Yağmurları Nedir, Hangi Gazlardan Oluşur

Asit Yağmurları Nedir

Tehlikeli bir yağmur türü olarak bilinen asit yağmurları birçok nedene bağlı olarak meydana gelebilir. Asit yağmurlarının oluşumunda insan faktörü etkili bir rol oynamaktadır. Çünkü çevre kirliliği ile asit yağmurları arasında doğru orantılı bir bağlantı bulunmaktadır. Peki zararlı bir yağış türü olan asit yağmurları nedir?

Fosil yakıtların yakılması sonucunda asidik kimyasal maddelerin yer yüzüne yağmur, kar, çiğ, sis ya da kuru parçalar şeklinde düşmesine asit yağmurları denilmektedir. Bu yağmurlar, içeriğindeki çeşitli gazlardan dolayı atmosfer yapısında normalde olması gereken orandan daha çok nitrik asit ve sülfürik asit bulunduran yaş ve kuru çökeltilere neden olmaktadır. Zararlı bir yağmur olması dışında asit yağmurlarını normal yağmurlardan ayıran bir diğer özellik ise doğal yolla oluşan yağmurlar 5.6 pH değerine sahipken asit yağmurları bu değerin altındadır.

Sağanak yağış nedir?

Asit Yağmurları Hangi Gazlardan Oluşur

Asit yağmurlarının oluştuğu birçok zararlı gaz çeşidi bulunmaktadır. Çevreye zarar veren asit yağmurları hangi gazlardan oluşur kısaca açıklayacağız. İnsanlar tarafından bitki örtüsü ve birçok doğal alanın kömür gibi fosil yakıtlar ile yakılmasıyla nitrojen oksit ve sülfür dioksit gazları ortaya çıkar. Bu gazlar ise atmosferde yayılarak oksijen, su ve benzeri kimyasallar ile etkileşime geçer. Bu durumun sonucunda da birçok asidik bileşim meydana gelir. Genel olarak asit yağmurlarının oluşumunda etkili olan gazlar hava kirliliğine neden olan kükürt dioksit, azot oksit, hidrokarbon ve çeşitli partikül maddelerdir. Bu zararlı gazların atmosfere yayılması sonucunda meydana gelen gazlar ise sülfürüz asit, sülfürik asit ve sitrik asittir.

Asit Yağmurları Tepkime Denklemleri

Evler, araçlar ve fabrikalardan çıkan dumanlar atmosferi sürekli olarak kirletmektedir. Bu kirlilik ise asit yağmurlarıyla bitkilere, suya, taşa, toprağa kısacası bütün evrene etki eder. Endüstri kurumlarının, termik santrallerin ve ısınma amacıyla çeşitli konutların yaktığı kömür atmosfere kadmiyum, arsenik, kurşun, CO2 ve SO2 yayar. Petrol kullanımı ise karbon monoksit gazının çoğalmasına neden olur. Yanardağlar da SO2 ve CO2 gazının artmasını sağlar. Ortaya çıkan bu gazlar ise havadaki su buharıyla birleşerek H2O+SO2=H2SO4 (sülfürik asit) ve H2O+NO2=HNO3 (nitrik asit) olarak asit yağmurları tepkime denklemleri oluşumuna neden olur.

Asit Yağmurları Zararları

Asit yağmurlarının çevreye ve canlılara birçok zararı vardır. Asit yağmurlarının zararları düştüğü yere göre değişiklik göstermektedir. Asit yağmurları zararları manevi olabileceği gibi maddi zararlar da olabilmektedir. Göl, nehir gibi çeşitli akarsulara düşen bu yağmurlar suyun asit dengesini bozmaktadır. Bu durum ise sularda yaşayan canlılara zarar vermektedir. Asit yağmurunun yağdığı akarsulardaki balıkları yiyen insanlar ise dolaylı yoldan zarar görmektedir.

asit yağmurları nedir
asit yağmurları nedir

Toprağa yağan asit yağmurları ise topraktaki mineral oranının düşmesine ve toprağın alüminyumunun çözülmesine neden olarak bitkilerin topraktan beslenmesini önler. Asit yağmurları nedeni ile havaya yayılan gazlar da akciğer kanseri, nefes darlığı, astım, bronşit gibi çeşitli solunum yolu hastalıklarına neden olur. Ayrıca asit yağmurları kireç, kumtaşı ve mermer gibi malzemeler ile yapılmış olan tarihi eserlerin de aşınmasına ve dağılmasına neden olarak zarar vermektedir.

Asit Yağmurlarının İnsanlar Üzerindeki Etkileri

Bu yağmurlar hem kırsal kesimde yaşayan insanları hem de kentlerde yaşayanları doğrudan ve dolaylı yoldan etkilemektedir. Kırsal bölgelerde yaşayan insanları, yağan bu yağmurlar sonucunda toprağa ve sulara karışan sülfat, nitrat gibi anyonlar ve toksin metaller etkilemektedir. Çünkü kırsal alanda yaşayan insanlar bu topraklarda yetişen besinleri yemekte ve bu zararlı suları içmektedirler.

Ayrıca asit yağmurlarının zararlarına maruz kalmış sularda yaşayan canlıları yemekte insan sağlığını etkilemektedir. Kentlerde yaşayan insanlar ise doğrudan asit yağmurlarının etkisine maruz kalmaktadır. Çünkü şehirlerin havası bile asit yağmurlarının zararlı gazlarını taşımaktadır. Özellikle çocuklar kent yaşamanın havasından olumsuz yönde etkilenmektedir. Asit yağmurlarının etkisi ile şehirlerdeki hava oldukça kirlidir ve insanların bağışıklık sistemlerini zayıflatmaktadır.

Asit Yağmurlarının Zararlarına Karşı Alınabilecek Önlemler

Asit yağmurlarını tamamen önleyebilmek pek mümkün olmasa da zararlarını hafifletici birtakım önlemler alınabilir. Çünkü bu yağmurlara neden olan en önemli etken insanların doğaya verdiği tahribattır. Asit yağmurlarının zararlarına karşı alınabilecek önlemler kısaca şunlardır;

  • Enerji üretmek amacıyla kullanılan termik santraller yerine güneş enerjisi, rüzgar enerjisi ve jeotermal enerji gibi yenilenebilir enerji kaynakları kullanmak.
  • Orman yangınlarına karşı tedbirler alınmalı ve yeşil alanlar çoğaltılmalı.
  • Özel araçları daha az kullanmak. Örneğin önemli zamanlar dışında şehir içinde özel araç yerine toplu taşıma araçları ile ulaşım sağlamak.
  • Kaçak kömür kullanmamak ve kullananları engellemek.
  • Araç bakımlarının zamanında yapılması.
  • Endüstri ve sanayi kuruluşlarının bacalarına filtre taktırmak.
Önceki İçerikMimarlık ve İç Mimarlık Arasındaki Fark Nedir
Sonraki İçerikGöbeklitepe Nerede, Önemi Nedir

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.