Alevi Nedir, Alevilik İnançları ve İbadet

Alevi Nedir, Alevilik İnançları ve İbadet
Alevi Nedir, Alevilik İnançları ve İbadet

Günümüzde pek çok mezhep vardır. Her mezhep de kendisine göre bir yaşayış tarzı ve ibadet etme biçimi benimsemiştir. Bunlardan günümüzde en çok mensubu olan ikinci mezhep Aleviliktir. Bu makalemizde Alevi nedir, Alevilik nedir, Alevilikte inanç ve gelenekler nelerdir okuyucularımız için araştırdık.

Alevi Nedir

Aleviler de tüm mezhepler gibi Hz. Muhammed’in son peygamber olduğuna ve kutsal kitabımızın da Kur’an’ı Kerim olduğuna inanırlar. Ancak ibadet yönünden bazı farklılıkları vardır. Peki Alevi nedir?

Alevi kavramını en genel tanımıyla açıklayacak olursak, İslam dininin 4 halifesinden sonuncusu olan HZ. Ali’nin diğer 3 halifeden daha üstün özellikte olduğunu kabul eden ve Alevilik mezhebinden olan kimse olarak tanımlayabiliriz.

Kızılbaş Nedir

Alevilik Nedir

Tek tanrılı ya da çok tanrılı inanışlarda dinin elçisi olan peygamber vefat ettikten sonra din içerisinde farklı fikir ayrılıkları ortaya çıkabilir. Bunun sonucunda oluşan farklı görüşler neticesinde de mezhep ya da tarikatlar ortaya çıkmıştır. Diğer dinlerde olduğu gibi İslam dininde de Hz. Muhammed’in vefat etmesinin ardından dini farklı yorumlayan kişilerin ortaya çıkmasının sonucunda tek din altında farklı mezhep ve tarikatlar ortaya çıkmaya başlamıştır. Bunlardan birisi de Alevilik’tir. Peki Alevilik nedir, ne anlama gelir?

Aleviliği en kısa haliyle tanımlayacak olursak Allah’ın bir olduğuna, Hz. Muhammed’in peygamberliğine ve Hz. Ali’nin de veliliğine inanan, sünni yorumlardan oldukça farklı İslam’ın özgün bir şekilde yorumlanmış halidir diyebiliriz.

Alevilik Nedir
Alevilik Nedir

Alevilikte İbadet

Aleviler ibadetlerini cem evi adı verilen mekanlarda yaparlar. Muharrem ayında 10 ile 12 gün arasında oruç ve Kadir Gecesi’ni bağlayan günlerde de 3 gün süreyle oruç tutarlar. Alevilik inanışında Muharrem ayında oruç tutmanın önemi büyüktür ve bu orucu tutmak farzdır. Muharrem orucu başlamadan önce 3 gün Masumu Paklar adı verilen orucu ve Muharrem ayı bittikten sonra da yine 3 gün süreyle Hızır orucu tutarlar.

Alevilikte belirli kurallara göre oluşturulmuş bir hiyerarşi düzen kurulmuştur. Yol adı verilen düzene tabi olanlara talip adı verilir. Talipler bağlı oldukları düzenin kurallarını yerine getirdikçe bir üst makama çıkarlar. Yol düzeni 4 kapı ve 10 makamdan oluşmaktadır. Şeriat kapısı doğru inanç ve yaşam biçimiyle birlikte toplumsal düzeni sağlayan en önemli bölümlerden birisidir. Diğer bir kapı olan tarikat kapısı da belirli bir tarikata hizmet ederek Alevilik kurallarına uygun yaşamayı ifade eder. 3. kapı olan marifet kapısı da kendisi için yaşamanın yanında diğer kişiler için de bazı fedakarlıkları yapabilmek anlamı taşır. Son kapı olan hakikat kapısı ise dünya işlerinden tamamen sıyrılıp Tanrı ile bir bağ oluşturarak bazı sırlara erişmeyi belirtir.

Alevi Gelenekleri

Alevilik Türkiye’de en fazla mensubu olan, İslam’a bağlı ikinci inanış biçimidir. Alevilik Allah’tan korkmak yerine onun sevgisini ön planda tutan ve insan sevgisini benimseyen bir tutum içerisindedir. Kur’an’ın şekli değil, ne anlatmak istediğine yoğunlaşan bu inanış toplumsal kurallarında da yine Kur’an’ın özü çerçevesinde hareket eder.  Aleviliğin örf ve adetlerinde kirvelik, musahiplik, cenaze kaldırma, Muharrem orucu, Hızır orucu ve Cem töreninin önemi oldukça büyüktür. Kirvelik sünnet olacak çocuğa eşlik eden kişiye denir. Davet edilen kirve ve davet eden arasında hediyeleşmeler olur ve bu da aileler arası bağların kuvvetlenmesine yardımcı olur.

Musahiplik ise Alevilerde yol kardeşliğini ifade eder. Bu tür kan kardeşliği yoluyla kişiler arasında akrabalık dışında kurulan güçlü bağlar neticesinde dinsel ve toplumsal kardeşlik oluşmuş olur. Sosyal etkinlik ve kardeşliğin en önemli olduğu kavram cenaze kaldırmadır. Cenazeyi yıkama, taşıma ve defnetme yardımlaşmanın önemli sayıldığı işlemlerdir. Muharrem ayında 12 gün Muharrem orucu ve Şubat ayının 13-14-15. günlerinde de Hızır orucu tutmanın Alevi geleneklerinde önemli bir yeri vardır. Cem töreni dinsel içeriğe sahip olan içerisinde tapınma, ruhen yenilenme, yıkanma, toplumsal ve bireysel olarak kendini sorgulama eylemlerinin yer aldığı önemli bir törendir.

4 YORUMLAR

  1. […] Alevilik, bir mezheptir. Kendine özgü inanışı, törenleri, yaşam biçimi ve sosyal faaliyetleri bulunmaktadır. Alevilik hakkında toplumda yanlış bilinen gerçekler vardır. Alevilik mezhebinden olan kişiler, Allah ve peygamber inancı olmayan kişiler değildir. Aleviler; abdest almaz, namaz kılmaz, oruç tutmaz ve hacca gitmez. Peki aleviler nasıl ibadet eder? Alevilerin, Allah’a ve peygamberimiz Hz. Muhammed’e inançları tamdır. […]

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here